شبکه بهداشت و درمان ساوجبلاغ

پایش میدانی مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان ساوجبلاغ در راستای اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع

مدیر شبکه بهداشت و درمان از مراکز خدمات جامع سلامت هشتگرد و مهستان بازدید کرد

به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، در راستای نظارت بر حسن اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع و با هدف ارتقای کیفیت خدمات ارائه شده به شهروندان، دکتر علی رنجبرپور، مدیر شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، به همراه سرپرست واحد گسترش و سرپرست اداره امور عمومی، روز یکشنبه ۲۱ تیرماه ۱۴۰۵ از مرکز خدمات جامع سلامت شهید کلیم‌الله معداندار هشتگرد و مرکز خدمات جامع سلامت حضرت ولیعصر(عج) فاز یک شهر جدید مهستان بازدید و پایش به عمل آوردند.

این بازدیدهای میدانی در چارچوب سیاست نظارت مستمر بر عملکرد مراکز تابعه و با هدف شناسایی نقاط قوت و ضعف در اجرای برنامه‌های ابلاغی وزارت بهداشت صورت گرفته است.

بررسی فرآیند اجرای برنامه پزشک خانواده در مراکز تابعه

در این بازدید، روند اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، نحوه ارائه خدمات، فرآیند پذیرش و ارجاع بیماران، عملکرد تیم سلامت و رعایت دستورالعمل‌های اجرایی مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت.

بر اساس گزارش‌های موجود، طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع از مهرماه سال ۱۴۰۴ در شهرستان ساوجبلاغ به عنوان پایلوت کشوری اجرایی شده است. این طرح با چهار محور کلیدی شامل گسترش عدالت در دسترسی به خدمات سلامت، تقویت خدمات مراقبت‌های اولیه و نظام غربالگری، مدیریت و ساماندهی ارجاع بیماران به سطوح تخصصی و همچنین کاهش سهم پرداخت مستقیم خانوارها از هزینه‌های درمانی طراحی و اجرا شده است .

دستاوردهای هشت‌ماهه اجرای برنامه در شهرستان ساوجبلاغ

بر اساس آمار ارائه شده توسط رئیس دانشگاه علوم پزشکی البرز، در بازه زمانی هشت‌ماهه از مهر ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵، با مشارکت ۱۳ مرکز خدمات جامع سلامت در شهرستان ساوجبلاغ، مجموعا ۶۴ هزار و ۵۷۲ ویزیت توسط پزشکان خانواده ثبت شده است. این آمار نشان‌دهنده حجم بالای مراجعه و اعتماد مردم به ساختار جدید ارائه خدمات سلامت در منطقه است .

در همین بازه زمانی، سه هزار و ۷۶۶ بیمار در چارچوب نظام ارجاع به سطوح تخصصی‌تر معرفی شده‌اند. همچنین یک هزار و ۲۳۶ نوبت تخصصی برای این بیماران ثبت شده و ۳۹۶ مورد ویزیت در سطح دوم توسط پزشکان متخصص انجام گرفته است . این آمار بیانگر آن است که مسیر ارجاع به‌تدریج در حال تثبیت و تبدیل شدن به یک چرخه منسجم خدمات سلامت در منطقه است.

نقش پزشک خانواده به عنوان دروازهبان نظام سلامت

در نظام جدید ارائه خدمات، پزشک خانواده نقش دروازهبان نظام سلامت را ایفا می‌کند. تمامی افراد تحت پوشش، دارای یک پزشک مشخص هستند که به‌صورت مستمر وضعیت سلامت آنان را پایش می‌کند. این موضوع موجب می‌شود بسیاری از بیماری‌ها در مراحل اولیه شناسایی شده و از پیشرفت آنها جلوگیری شود. همچنین از مراجعات پراکنده، غیرضروری و بعضا تکراری به مراکز درمانی جلوگیری خواهد شد؛ مسئله‌ای که هم به نفع بیمار و هم به نفع نظام سلامت است .

رئیس دانشگاه علوم پزشکی البرز در این رابطه تأکید کرده است که یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این طرح، حرکت از درمان واکنشی به سمت مراقبت پیشگیرانه است. هدف اصلی این است که به جای آنکه نظام سلامت صرفاً در زمان بروز بیماری وارد عمل شود، از طریق پایش مستمر وضعیت سلامت جمعیت، از وقوع بسیاری از بیماری‌ها پیشگیری شود یا حداقل تشخیص آنها در مراحل اولیه انجام گیرد .

سازوکار نظام ارجاع؛ مسیری ساختاریافته برای دریافت خدمات تخصصی

در صورتی که پزشک خانواده تشخیص دهد بیمار نیازمند بررسی‌های تخصصی‌تر است، فرآیند ارجاع به سطوح بالاتر درمانی به‌صورت ساختارمند، هدفمند و از پیش تعریف‌شده انجام می‌شود. این فرآیند علاوه بر جلوگیری از اتلاف وقت بیماران، موجب کاهش بار غیرضروری بر دوش مراکز تخصصی و فوق تخصصی نیز خواهد شد .

از جمله دستاوردهای مهم این طرح، کاهش مراجعات سرگردان بیماران در سطح شهر و حذف فرآیندهای زمان‌بر و غیرضروری در دریافت خدمات درمانی است. در گذشته بسیاری از بیماران بدون مسیر مشخص درمانی، به مراکز متعدد مراجعه می‌کردند که این موضوع علاوه بر افزایش هزینه‌ها، موجب اتلاف زمان و کاهش اثربخشی خدمات می‌شد. اما در مدل جدید، مسیر درمان از ابتدا تا انتها طراحی و هدایت می‌شود .

جنبه‌های اقتصادی و اجتماعی برنامه پزشک خانواده

یکی از اهداف اصلی نظام ارجاع و پزشک خانواده، کاهش هزینه‌های پرداختی از جیب مردم است. هنگامی که مسیر درمان به‌صورت اصولی مدیریت شود، بسیاری از هزینه‌های غیرضروری حذف شده و منابع نظام سلامت نیز به شکل بهینه‌تری مصرف می‌شود .

از جنبه اجتماعی، ایجاد ارتباط مستمر میان پزشک و خانواده‌ها، موجب افزایش اعتماد عمومی به نظام سلامت و ارتقای سطح آگاهی بهداشتی در جامعه خواهد شد. این ارتباط پایدار می‌تواند نقش مهمی در اصلاح سبک زندگی، پیشگیری از بیماری‌های مزمن و ارتقای سلامت عمومی ایفا کند .

رهنمودهای مدیر شبکه به کارکنان مراکز خدمات جامع سلامت

دکتر رنجبرپور در جریان این بازدید، ضمن گفت‌وگو با کارکنان مراکز خدمات جامع سلامت، رهنمودهای لازم به منظور ارتقای کیفیت خدمات و اجرای مطلوب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع را ارائه کرد.

وی بر استمرار پایش‌های میدانی، نظارت مستمر بر اجرای برنامه و ارائه خدمات مطلوب به شهروندان در چارچوب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع تأکید کرد و از تلاش‌های کارکنان در جهت خدمت‌رسانی به مردم قدردانی نمود.

نحوه بهره‌مندی شهروندان از خدمات پزشک خانواده

تمام ساکنان شهرستان ساوجبلاغ می‌توانند با مراجعه به نزدیک‌ترین مرکز خدمات جامع سلامت محل سکونت خود، در طرح پزشک خانواده ثبت‌نام کرده و تحت پوشش پزشک خانواده قرار گیرند. بر اساس سازوکار تعریف‌شده، در صورت نیاز به خدمات تخصصی، کلیه مراحل هماهنگی، نوبت‌گیری و ارجاع توسط تیم سلامت انجام شده و بیمار بدون سردرگمی و در کوتاه‌ترین زمان ممکن خدمات مورد نیاز خود را دریافت خواهد کرد .

همچنین بر اساس اطلاعیه‌های منتشر شده از سوی دانشگاه علوم پزشکی البرز، مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان ساوجبلاغ در ایام مختلف سال از جمله تعطیلات، آماده ارائه خدمات به شهروندان هستند و برنامه‌های غربالگری نظیر غربالگری نوزادان (کم‌کاری تیروئید و فنیل‌کتونوری) در این مراکز به‌صورت فعال دنبال می‌شود .

روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ