برگزاری کمیته هماهنگی مناسبت‌های سلامت مهرماه و کمیته‌های پیشگیری و کنترل بیماری‌های تنفسی و هاری در شبکه بهداشت و درمان ساوجبلاغ

تأکید بر تقویت هماهنگی بین‌بخشی، آموزش سلامت و اجرای برنامه‌های پیشگیرانه برای حفاظت از سلامت شهروندان در مهرماه ۱۴۰۵

برنامه‌ریزی منسجم برای مناسبت‌های سلامت مهرماه

به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، هم‌زمان با فرارسیدن مهرماه ۱۴۰۵، کمیته هماهنگی مناسبت‌های سلامت مهرماه در محل دفتر مدیریت شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ با حضور دکتر علی رنجبرپور مدیر شبکه، کارکنان ستادی و جمعی از همکاران حوزه‌های مختلف بهداشت و درمان شهرستان برگزار شد. این نشست با مسئولیت و مشارکت واحدهای بیماری‌ها و بهداشت خانواده و با هدف ایجاد هماهنگی و انسجام در اجرای برنامه‌های آموزشی، پیشگیرانه، مراقبتی و اطلاع‌رسانی مرتبط با مناسبت‌های سلامت مهرماه برگزار شد.

در این نشست، مجموعه‌ای از موضوعات مهم سلامت که در تقویم سلامت مهرماه مورد توجه قرار می‌گیرند، از جمله پیشگیری و کنترل بیماری‌های قلبی و عروقی، بیماری هاری، ارتقای سلامت سالمندان، پیشگیری و کنترل سل، توجه به سلامت استخوان و پیشگیری از پوکی استخوان و همچنین بیماری‌های تنفسی مورد بررسی و برنامه‌ریزی قرار گرفت. تأکید اصلی این برنامه‌ها بر تبدیل مناسبت‌های سلامت از یک رویداد تقویمی به فرصتی برای افزایش آگاهی عمومی، شناسایی عوامل خطر، آموزش رفتارهای پیشگیرانه و تقویت مشارکت مردم در مراقبت از سلامت خود و خانواده است.

مناسبت‌های سلامت؛ فرصتی برای افزایش سواد سلامت جامعه

مناسبت‌های سلامت در نظام بهداشتی، فرصتی برای جلب توجه جامعه به موضوعات مهم و قابل پیشگیری سلامت محسوب می‌شوند. استفاده مناسب از این مناسبت‌ها می‌تواند موجب افزایش آگاهی مردم درباره عوامل خطر بیماری‌ها، علائم هشدار، زمان مراجعه به مراکز ارائه‌دهنده خدمات سلامت و راهکارهای پیشگیری شود.

بر همین اساس، در کمیته هماهنگی مناسبت‌های سلامت مهرماه، بر ضرورت ارائه آموزش‌های ساده، کاربردی و قابل فهم برای عموم مردم تأکید شد تا شهروندان بتوانند آموخته‌های مربوط به سلامت قلب، بیماری‌های تنفسی، سل، هاری، سلامت سالمندان و سلامت استخوان را در زندگی روزمره خود به کار گیرند.

تأکید بر پیشگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی

یکی از محورهای مهم برنامه‌های سلامت مهرماه، توجه به سلامت قلب و عروق و کنترل عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر است. بیماری‌های قلبی و عروقی از مهم‌ترین علل بیماری و مرگ‌ومیر محسوب می‌شوند و بخش قابل توجهی از عوامل خطر آنها با اصلاح شیوه زندگی و شناسایی زودهنگام قابل کنترل است.

کاهش مصرف نمک، افزایش فعالیت بدنی، تغذیه سالم، مصرف بیشتر میوه و سبزی، پرهیز از دخانیات، کنترل وزن و پیگیری منظم فشارخون از جمله اقدامات مؤثر در کاهش خطر بیماری‌های قلبی و عروقی است.

اندازه‌گیری منظم فشارخون نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا فشارخون بالا ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت مشخص باقی بماند. شناسایی زودهنگام، پیگیری مستمر و رعایت توصیه‌های درمانی می‌تواند از بروز عوارض جدی مانند سکته مغزی، بیماری قلبی و آسیب کلیوی جلوگیری کند.

بررسی راهکارهای پیشگیری و کنترل بیماری‌های تنفسی

در ادامه برنامه‌های مهرماه، کمیته کنترل و پیشگیری بیماری‌های تنفسی نیز در محل ستاد شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ برگزار شد. این نشست به همت واحد بیماری‌های واگیر و با حضور دکتر علی رنجبرپور مدیر شبکه، دکتر عسکریان معاون بهداشت، کارشناسان و کارکنان ستادی و نمایندگان بیمارستان‌ها و دستگاه‌های مرتبط برگزار شد.

در این نشست، وضعیت بیماری‌های تنفسی، ضرورت تقویت مراقبت و گزارش‌دهی بیماری‌ها، ارتقای آمادگی مراکز ارائه‌دهنده خدمات سلامت و اهمیت آموزش عمومی مورد بررسی قرار گرفت و بر استمرار همکاری میان بخش‌های مختلف برای پیشگیری، شناسایی به‌موقع و مدیریت موارد بیماری‌های تنفسی تأکید شد.

رعایت بهداشت دست، پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه، خودداری از تماس نزدیک و طولانی‌مدت با افراد دارای علائم بیماری، تهویه مناسب فضاهای بسته و توجه به واکسیناسیون‌های توصیه‌شده از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند در کاهش انتقال برخی عفونت‌های تنفسی مؤثر باشند. همچنین افرادی که دچار علائم بیماری هستند، باید تا حد امکان از تماس نزدیک با دیگران خودداری کرده و در صورت تداوم یا شدت علائم، برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنند.

تأکید بر تشخیص زودهنگام و پیشگیری از سل

سل نیز از جمله بیماری‌هایی بود که در چارچوب برنامه‌های سلامت مهرماه مورد توجه قرار گرفت. سل، به‌ویژه در شکل ریوی، می‌تواند از طریق هوا منتقل شود و علائم آن ممکن است در مراحل اولیه خفیف و تدریجی باشد؛ از این رو افزایش آگاهی جامعه نسبت به علائم هشدار اهمیت زیادی دارد.

سرفه طولانی‌مدت، تب، تعریق شبانه، کاهش وزن بدون علت مشخص، ضعف و خستگی و گاهی درد قفسه سینه از علائمی هستند که نیازمند ارزیابی پزشکی هستند.

در همین راستا، آموزش جامعه، شناسایی افراد دارای علائم، مراجعه به‌موقع برای تشخیص، پیگیری افراد در معرض خطر و تکمیل درمان در افراد مبتلا از محورهای مهم برنامه‌های کنترل سل به شمار می‌رود. تشخیص و درمان به‌موقع علاوه بر کمک به بهبود فرد بیمار، در کاهش انتقال بیماری به اطرافیان نیز اهمیت دارد.

برگزاری کمیته پیشگیری، مراقبت و درمان هاری

در بخش دیگری از برنامه‌های مهرماه، کمیته پیشگیری، مراقبت و درمان هاری نیز با هدف تقویت هماهنگی دستگاه‌های مرتبط و ارتقای آمادگی برای مقابله با موارد حیوان‌گزیدگی و پیشگیری از هاری برگزار شد. این نشست به همت واحد بیماری‌های واگیر شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ و با حضور مدیر شبکه، معاون بهداشت، کارکنان ستادی و نمایندگان بیمارستان‌ها، شبکه دامپزشکی، شهرداری‌ها، بخشداری‌ها، آموزش و پرورش، بیمارستان امام جعفر صادق(ع) و بیمارستان تأمین اجتماعی شهر هشتگرد برگزار شد.

در این جلسه، راهکارهای پیشگیری و کنترل هاری، نحوه افزایش آگاهی عمومی، ضرورت گزارش و پیگیری موارد حیوان‌گزیدگی، اهمیت همکاری حوزه سلامت انسان و دام و همچنین نقش دستگاه‌های اجرایی و مدیریت شهری در کاهش خطر تماس انسان با حیوانات مشکوک مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

هاری یک بیماری ویروسی مشترک بین انسان و حیوان است که پس از بروز علائم بالینی، پیامد بسیار شدید و مرگباری دارد؛ با این حال، در صورت اقدام سریع و صحیح پس از مواجهه، می‌توان از بروز بیماری جلوگیری کرد. واکسیناسیون حیوانات، کاهش تماس‌های پرخطر و آموزش مردم، به‌ویژه کودکان، از ارکان مهم پیشگیری از هاری محسوب می‌شود.

اقدام فوری پس از حیوان‌گزیدگی اهمیت حیاتی دارد

یکی از مهم‌ترین پیام‌های آموزشی مورد تأکید در برنامه‌های پیشگیری از هاری، ضرورت مراجعه فوری پس از هرگونه گزش یا تماس مشکوک با حیوان است. فردی که دچار گزش یا خراش توسط حیوان مشکوک شده است، نباید منتظر بروز علائم بیماری بماند.

شست‌وشوی فوری و کامل محل گزش با آب و صابون و آب فراوان به مدت حداقل ۱۵ دقیقه، یکی از اقدامات اولیه مهم پس از مواجهه است. پس از آن نیز فرد باید بدون تأخیر برای ارزیابی و دریافت مراقبت‌های لازم به مرکز درمانی یا واحد مربوطه مراجعه کند تا بر اساس نوع مواجهه، محل و شدت زخم و سایر عوامل خطر، اقدامات پیشگیری پس از مواجهه از جمله واکسیناسیون و در موارد لازم ایمونوگلوبولین ضد هاری انجام شود.

همچنین نباید برای درمان زخم ناشی از حیوان‌گزیدگی از روش‌های سنتی و مواد تحریک‌کننده استفاده کرد و مراجعه به‌موقع به نظام سلامت نباید به دلیل کوچک به نظر رسیدن زخم به تأخیر بیفتد. آموزش صحیح کودکان برای خودداری از نزدیک شدن، تحریک، بازی یا دست زدن به حیوانات ناشناس و نیز آموزش خانواده‌ها در این زمینه، از اقدامات مهم پیشگیرانه محسوب می‌شود.

نقش همکاری بین‌بخشی در کنترل هاری

کنترل هاری صرفاً یک وظیفه در حوزه بهداشت انسانی نیست و نیازمند همکاری مستمر میان بخش‌های سلامت، دامپزشکی، شهرداری‌ها، بخشداری‌ها، مراکز درمانی، آموزش و پرورش و سایر دستگاه‌های مرتبط است.

بر همین اساس، حضور نمایندگان شبکه دامپزشکی، شهرداری‌ها، بخشداری‌ها، آموزش و پرورش و بیمارستان‌های شهرستان در کمیته هاری، با هدف ایجاد هماهنگی در اقدامات پیشگیرانه، اطلاع‌رسانی، مدیریت موارد حیوان‌گزیدگی، کنترل جمعیت حیوانات ناقل و ارتقای آمادگی برای پاسخ به موارد احتمالی انجام شد.

رویکرد هماهنگ میان سلامت انسان، سلامت حیوان و محیط زندگی، بخش مهمی از راهبرد پیشگیری از بیماری‌های مشترک انسان و حیوان به شمار می‌رود.

توجه به سلامت سالمندان و پیشگیری از مشکلات دوران سالمندی

سلامت سالمندان نیز از محورهای مورد توجه در برنامه‌های مهرماه شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ بود. افزایش امید به زندگی و تغییر ساختار سنی جامعه، ضرورت توجه بیشتر به سلامت جسمی، روانی و اجتماعی سالمندان و همچنین فراهم کردن محیط‌های ایمن و حمایت‌کننده برای این گروه را افزایش داده است.

سالمندی سالم صرفاً به معنای نداشتن بیماری نیست، بلکه حفظ توانایی عملکردی، استقلال، تحرک، مشارکت اجتماعی و کیفیت زندگی سالمند نیز اهمیت دارد. بیماری‌های مزمن، مشکلات بینایی و شنوایی، اختلالات حرکتی، ضعف و زمین‌خوردگی از جمله موضوعاتی هستند که در مراقبت از سالمندان باید مورد توجه قرار گیرند.

پیشگیری از سقوط سالمندان نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. مناسب‌سازی محیط منزل، حذف موانع و سطوح لغزنده، توجه به روشنایی، استفاده صحیح از وسایل کمکی در صورت نیاز، بررسی اختلالات بینایی و شنوایی و توجه به عوارض احتمالی داروها می‌تواند به کاهش خطر سقوط کمک کند.

توجه به سلامت استخوان و پیشگیری از پوکی استخوان

پوکی استخوان از دیگر موضوعات مهم آموزشی مرتبط با سلامت مهرماه است. حفظ سلامت استخوان‌ها نیازمند توجه مستمر به تغذیه مناسب، فعالیت بدنی، دریافت کافی مواد مغذی مورد نیاز بدن و شناسایی عوامل خطر است.

فعالیت بدنی منظم و متناسب با سن و شرایط جسمانی، پرهیز از مصرف دخانیات، توجه به تغذیه متعادل و دریافت مناسب کلسیم و ویتامین D بر اساس نیاز فردی و توصیه متخصصان، از اصول مهم مراقبت از سلامت استخوان‌هاست.

افراد دارای عوامل خطر یا سابقه شکستگی‌های مرتبط با پوکی استخوان نیز باید برای ارزیابی و دریافت توصیه‌های تخصصی به مراکز ارائه‌دهنده خدمات سلامت مراجعه کنند.

آموزش خانواده‌ها؛ بخش مهمی از برنامه‌های پیشگیرانه

یکی از محورهای اصلی برنامه‌ریزی انجام‌شده در شبکه بهداشت و درمان ساوجبلاغ، استفاده از ظرفیت خانواده‌ها در پیشگیری از بیماری‌هاست. بسیاری از رفتارهای مؤثر بر سلامت، از جمله تغذیه، فعالیت بدنی، رعایت بهداشت تنفسی، نحوه برخورد با حیوانات، توجه به علائم بیماری و مراجعه به‌موقع برای دریافت خدمات، در محیط خانواده شکل می‌گیرد.

از این رو، انتقال پیام‌های بهداشتی به اعضای خانواده و آموزش گروه‌های مختلف سنی می‌تواند نقش مهمی در کاهش عوامل خطر و افزایش استفاده صحیح از خدمات نظام سلامت داشته باشد.

ضرورت استمرار مراقبت و گزارش‌دهی بیماری‌ها

در این نشست‌ها همچنین بر اهمیت استمرار نظام مراقبت بیماری‌ها، ثبت و گزارش به‌موقع موارد، پیگیری بیماران و افراد در معرض خطر و استفاده از اطلاعات حاصل از نظام مراقبت برای برنامه‌ریزی تأکید شد.

نظام مراقبت بیماری‌ها زمانی می‌تواند به شکل مؤثر عمل کند که اطلاعات مربوط به بیماری‌ها به‌صورت منظم و دقیق جمع‌آوری، بررسی و در اختیار مسئولان ذی‌ربط قرار گیرد. این اطلاعات به شبکه بهداشت و درمان کمک می‌کند تا اقدامات پیشگیرانه را بر اساس نیازهای واقعی شهرستان برنامه‌ریزی کرده و در صورت مشاهده افزایش موارد یا تغییر الگوی بیماری، واکنش مناسب و به‌موقع داشته باشد.

تقویت آمادگی نظام سلامت در برابر بیماری‌های قابل پیشگیری

برگزاری هم‌زمان کمیته هماهنگی مناسبت‌های سلامت مهرماه و نشست‌های تخصصی مرتبط با بیماری‌های تنفسی و هاری، بیانگر رویکرد شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ در جهت پیوند دادن آموزش، پیشگیری، مراقبت، درمان و هماهنگی بین‌بخشی است.

این رویکرد موجب می‌شود موضوعات مختلف سلامت به‌صورت جداگانه و مقطعی دنبال نشوند، بلکه مجموعه‌ای از اقدامات در زمینه ارتقای آگاهی عمومی، پیشگیری از بیماری، تشخیص زودهنگام، ارجاع و درمان، پیگیری موارد و همکاری دستگاه‌های مرتبط در قالب یک برنامه منسجم دنبال شود.

تأکید بر مشارکت دستگاه‌های اجرایی و اجتماعی شهرستان

در جریان برگزاری کمیته‌های مهرماه، بر ضرورت استمرار تعامل میان شبکه بهداشت و درمان و دستگاه‌های اجرایی و اجتماعی شهرستان تأکید شد. حضور نمایندگان بیمارستان‌ها، شبکه دامپزشکی، شهرداری‌ها، بخشداری‌ها، آموزش و پرورش و سایر مجموعه‌های مرتبط، ظرفیت مهمی برای اجرای برنامه‌های سلامت‌محور در شهرستان ایجاد می‌کند.

مشارکت بین‌بخشی به‌ویژه در موضوعاتی مانند هاری و بیماری‌های مشترک انسان و حیوان، بیماری‌های تنفسی، آموزش کودکان و نوجوانان، سلامت سالمندان و ارتقای سبک زندگی سالم، می‌تواند موجب افزایش اثربخشی اقدامات پیشگیرانه و گسترش پیام‌های سلامت در سطح جامعه شود.

جمع‌بندی برنامه‌های سلامت مهرماه در ساوجبلاغ

در مجموع، کمیته هماهنگی مناسبت‌های سلامت مهرماه و کمیته‌های کنترل و پیشگیری بیماری‌های تنفسی و پیشگیری، مراقبت و درمان هاری در شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، با هدف ایجاد هماهنگی میان واحدهای تخصصی و دستگاه‌های مرتبط و برنامه‌ریزی برای اجرای اقدامات آموزشی، مراقبتی و پیشگیرانه برگزار شد.

محور مشترک تمامی این برنامه‌ها، تأکید بر پیشگیری، شناسایی زودهنگام عوامل خطر و علائم بیماری، مراجعه به‌موقع، استمرار مراقبت، آموزش خانواده‌ها و افزایش مشارکت مردم در حفظ سلامت است. در این میان، موضوعاتی مانند سلامت قلب و عروق، بیماری‌های تنفسی، سل، هاری، سلامت سالمندان و سلامت استخوان، هر یک بخشی از زنجیره جامع مراقبت از سلامت جامعه را تشکیل می‌دهند.

شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ نیز با تکیه بر ظرفیت کارکنان حوزه سلامت، مراکز خدمات جامع سلامت، واحدهای تخصصی، بیمارستان‌ها و همکاری دستگاه‌های اجرایی و اجتماعی شهرستان، بر استمرار برنامه‌های پیشگیرانه و آموزشی و تقویت هماهنگی‌های بین‌بخشی با هدف ارتقای سطح سلامت و افزایش آگاهی شهروندان تأکید دارد.

روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ