شبکه بهداشت و درمان ساوجبلاغ

معرفی واحد‎ شبانه روزی پیشگیری از هاری و حیوان گزیدگی شهرستان ساوجبلاغ

هاری یک بیماری ویروسی کشنده است که مخصوص گوشتخواران اهلی و وحشی بوده و انسان و سایر حیوانات خونگرم پستاندار به طور تصادفی و غالباً از طریق گزش به آن مبتلا می شوند.

دلایل اهمیت بیماری:

1. میزان کشندگی بـــــــالا ( صد درصد) به طوری که پس از ظهور علایم بیماری چه در انسان و چه در حیوان درمان پذیر نبوده و بیمار محکوم به مرگ می باشد.
2. افزایش روند موارد حیوان گزیدگی انسانی که بناچار سالانه مبالغ زیادی صرف خرید سرم و واکسن ضد هاری جهت درمان و پیشگیری می گردد.
3. تلفات دام ها و خسارات اقتصادی زیاد

راههای سرایت بیماری :

1. اصلی ترین راه سرایت بیماری از طریق گازگرفتن به وسیله حیوانات می باشد.

در مورد گربه و گربه سانان از طریـــــق پنجه کشیدن انتقال بیماری صورت می گیرد، زیرا گربه دایماً مشغـــــــول لیسیدن پنجه ها یش می باشد و پنجه ها آلوده به بزاق می شوند و در موقع پنجه کشیدن می تواند ویروس را از طریق خراش به انسان منتقل نماید.

2. راه پوست: بیماری هاری از راه پوست سالم قابل سرایت نیست، ولی اگر کوچکترین خراش یا زخمی در پوست وجود داشته باشد قابل سرایت می باشد.
3. راه مخاط ها :سگها و گربه های به ظاهر سالم که در اواخر دوره نهفتگی بیماری هاری هستند می توانند ویروس را از طریق لیسیدن مخاط لب ، چشم و بینی به صاحبان خود منتقل نمایند.
4. انتقال از راه دستگاه گوارش: انتقال بیماری از این طریق بعید به نظر می رسد، ولی باید از خوردن گوشت و سایر فرآورده دامهای مبتلا به هاری خودداری نمود.

اقدامات لازم جهت فرد حیوان گزیده:

1. خارج ساختن و تمیز نمودن ویروس هاری از محل زخم:

 تا حد مقدور در ساعات اولیه پس از گزش باید لابلای زخم را حداقل به مدت ۵ تا ده دقیقه با آب تمیز و صابون عمیقاً مورد شستشو قرار داد. این عمل مهمترین قسمت پیشگیــــــری از هاری به حساب می آید و می توان ادعا کرد که بیش از ۵۰ درصد پیشگیری از بیماری مربوط به رعایت این مسأله است

2. خارج کردن صابون از لابلای زخم‌:

 با استفاده از شیلنگ و فشار آب باید کف صابونهای باقیمانده را از لابلای زخم خارج نمود، زیرا باقیمانده صابون می تواند مواد ضدعفونی کننده را بی اثر نماید.

3. ضد عفونی نمودن زخم:

زخم را بعد از شستشو باید با الکل ۶۰ تا ۷۰ درجه یا محلول بتادین یک درصد و یا سایر مواد ضدعفونی نمود (زخم را هیچ وقت نباید پانسمان نمود زیرا میکروب هاری بی هوازی است و بر اثر پانسمان رشد آن سریع خواهد شد.)

4. ارجاع فرد به مراکز بهداشتی درمانی جهت تلقیح واکسن و سرم و پیگیری جهت تکمیل نوبتهای واکسن ( این مسأله باید با پیگیری، آموزش و حساسیت کامل دنبال گردد) ضمناً وضعیت واکسیناسیون توأم یا ثلاث فرد مجروح باید مورد بررسی قــرار می گیرد.
5. خطرناک ترین بیماری ناشی از گزش سگ، هاری است.

پیشگیری از حیوان گزیدگی:

اقدامات لازم برای پیشگیری از حیوان گزیدگی:

1. وحشت نکنید،سگها و سایر حیوانات می توانند ترس را حس کنند،اگر مضطرب شوید و بدوید یا جیغ بزنید، به سگ اعتمادبه نفس بیشتری برای حمله می دهید و یا بدتر، ممکن است این رفتار شما در نظر سگ تهدید آمیز باشد.
2. خشک و بی حرکت بمانید،هنگامی که یک سگ به شما نزدیک شد، کاملا بی حرکت بایستید.
3. دست های خود را کنار بدنتان نگه دارید و چشم ها را به سمت دیگری برگردانید.
4. در بیشتر موارد اگر سگ را نادیده بگیرید، انگیزه خود را از دست داده و از آنجامی رود.
5. دستها و پاهای خود را به اطراف تکان ندهید ممکن است سگ این حرکات را به عنوان تهدید برداشت کند.
6. به چشم های سگ نگاه نکنید، چون ممکن است باعث حمله ناگهانی سگ شود.
7. سعی نکنید فرار کنید.فرار کردن ممکن است غریزه تعقیب و شکار را در سگ بیدار کند.
8. حتی اگر هدف اولیه او فقط بازیگوشی بوده باشد، ممکن است شمارا به شدت تعقیب کند.
9. اگر چوب یا هر وسیله دفاعی دیگری دارید، برای ضربه زدن به سگ از آن استفاده کنید اما به قسمت بالای سر سگ ضربه نزنید . بیشتر سگها جمجمه بسیار ضخیمی دارند،بنابراین این کار تنها سگ را عصبانی تر می کند.

پیام‌های بهداشتی جهت پیشگری از بیماری هاری

1. از آزار و اذیت حیوانات پرهیزکنید .زیرا درصورت گزش احتمال ابتلا به هاری وجود دارد.
2. برای پیشگیری از ابتلای به هاری بلافاصله پس از مجروح شدن توسط حیوانات به نزدیکترین مرکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنید.
3. بیماری هاری صد درصد قابل پیشگیری است.
4. درصورت گزش توسط هر حیوانی احتمال خطر ابتلاء به بیماری هاری را فراموش نکنید و آن را جدی بگیرید.
5. شستشوی محل حیوان گزیده با آب و صابون اولین قدم جهت پیشگیری از ابتلای به بیماری هاری است.
6. از نزدیک شدن به سگ‌ها بپرهیزید زیرا بیشترین موارد حیوان گزیدگی توسط سگ می باشد.
7. از تحریک سگ ها و گربه ها پرهیزنمایید، زیرا شایع ترین موارد حیوان گزیدگی  و هاری توسط آنها ایجاد شده و خطر ابتلای به هاری وجود دارد.
8. در صورت نگهداری سگ وگربه، نسبت به واکسینه نمودن آنها اقدام نمایید.
9. بیشترین موارد گزش در مناطق روستایی اتفاق می‌افتد لذا با قلاده گذاری و مهار سگ‌ها می توان از صدمه به مردم پیشگیری کرد.
10. واکسیناسیون هاری در حیوانات برای توقف انتقال بیماری است.
11. 50 درصد از مرگ‌های ناشی از بیماری هاری در بین کودکان رخ می‌دهد، مواظب کودکان خود باشید.
12. هر 15 دقیقه یک مرگ در جهان دراثر بیماری هاری رخ می دهد.
13. 99درصد از موارد انسانی هاری ناشی از گزیدگی سگ است.
14. با واکسیناسیون سگ‌ها برای حذف هاری اقدام کنیم.
15. حیوان گزیدگی، تماس با بزاق یا خراشیدگی با پنجه حیوان، موجب ابتلا به بیماری هاری می‌شود.
16. سگ‌های خود را بطور مرتب واکسینه کنید. واکسیناسیون بهترین روش برای جلوگیری از ابتلا به بیماری هاری است.
17. بسیاری از موارد حیوان گزیدگی، تماس با بزاق یا خراشیدگی با پنجه حیوانات، هنگام غذا دادن اتفاق می‌افتد.
18. خطر ابتلا به بیماری هاری در حیوانات خانگی وجود دارد. آنها را بطور مرتب برای واکسیناسیون نزد دامپزشک ببرید.
19. درصورت حیوان گزیدگی، تماس با بزاق یا خراشیدگی با پنجه حیوان، جهت انجام واکسیناسیون هاری به نزدیکترین مرکز خدمات جامع سلامت مراجعه نمایید.
20. بیماری هاری از طریق حیوانات اهلی و وحشی بخصوص سگ ها وگربه‌ها به انسان منتقل می شود.
21. بیماری هاری 100درصد کشنده است.
22. علت اصلی بروز بیماری هاری گاز گرفتگی سگ است.
23. برای جلوگیری از گزش و ابتلا به بیماری هاری به حیوانات ولگرد نزدیک نشوید.
24. اگر حیوانی شمارا گاز گرفت، زخم را با صابون و آب جاری بشویید و فورا به نزدیکترین مرکز خدمات جامع سلامت مراجعه نمایید.
25.  بیماری هاری صدر در صد قابل پیشگیری است.
26. هاری هر 9 دقیقه یک نفر را می‌کشد و بسیاری از قربانیان کودکان هستند. با واکسیناسیون از هاری پیشگیری کنید.
27. با واکسیناسیون سگ‌های خانگی از کودکان خود محافظت نمایید.
28. با شستن زخم‌ها با آب وصابون با دقت زیاد بعد از گزش حیوانات از هاری پیشگیری کنید.
29. با واکسیناسیون حیوانات از هاری پیشگیری کنید.
30. هیچ کودکی نباید به علت هاری فوت کند و یا یتیم شود. بیماری هاری صدر در صد قابل پیشگیری است.
31. همت کنیم مرگ ناشی از بیماری هاری تا سال2030 به صفر برسد.
32.  برای پیشگیری از بیماری هاری از گزش حیوانات پیشگیری کنید.

مرکز شبانه روزی هاری

آیا می دانید هاری بیماری صد درصد کشنده، اما قابل پیشگیری است؟

 هاری یک بیماری حاد و کشنده ویروسی سیستم  مرکزی است که مخصوص گوشتخواران اهلی و وحشی بوده  ، انسان و سایر حیوانات  خونگرم پستاندار بطور  تصادفی و غالباً از طریق گزش (گاز گرفتن و چنگ زدن ) به آن مبتلا می شوند.

 میزان کشندگی بالا ( صد درصد ) بطوری که پس از ظهور علائم بالینی چه در انسان و چه در حیوان درمان پذیر نبوده و بیمار محکوم به مرگ خواهد بود.

هرگونه گزیدگی توسط حیوانات اهلی یا وحشی را هار گزیده تلقی کنید. ( گرگ ، شغال ، خرس ، کفتار ، گربه وحشی، سمور، راسو، موش خرما، خدنگ، گورکن، راکون، پلنگ، الاغ، گاو، اسب، گوسفند و ...)

بسیاری از حیوانات مبتلا به هاری در ابتدا علامت واضحی ندارند.

از تحریک سگ و گربه بپرهیزید، زیرا بیشترین موارد گزیدگی توسط این حیوانات ایجاد می شود.

در صورت نگهداری حیوان در منزل، واکسیناسیون آن را جدی بگیرید و نسبت به قلاده گذاری آن اقدام کنید.

واکسیناسیون سگ دلیل بر این نیست که اگر مورد حیوان گزیدگی قرار گرفتید از انجام واکسیناسیون خودداری کنید .

 در صورتیکه حیوان دارای علائم مشکوک به هاری، شامل حیوان مضطرب و حمله کننده، خروج کف از دهان صدای خشن و عدم میل به غذا بود،  تحت هیچ شرایطی به حیوان نزدیک نشوید.

اولین و مهم ترین راه پیشگیری از هاری شستشوی فوری و عمیق لابلای زخم به مدت 15 دقیقه با آب تمیز و صابون است.

از مواد ضدعفونی کننده در دسترس مانند بتادین یا الکل طبی در محل زخم استفاده کنید.

هرگز زخم را نبندید و اقدام به بخیه زدن و پانسمان نکنید.

برای انجام واکسیناسیون، آموزش و مراقبت هرچه سریعتر به نزدیکترین مرکز خدمات جامع سلامت، پایگاه بهداشت و در روستاها به خانه بهداشت یا به مراکز درمان و پیشگیری از هاری شهرستان ری مراجعه کنید.