دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی البرز

شبکه بهداشت و درمان ساوجبلاغ

emam
جهش تولید با مشارکت مردم
19 مهر 1405 English
bg

معرفی واحد سلامت خانواده و جمعیت

پست الکترونیک واحد سلامت خانواده و جمعیت:  l.daylar@abzums.ac.ir

سرکار خانم لیلا دایلر:  سمت : کارشناس مسئول واحد سلامت خانواده و جمعیت

سرکار خانم رضوان کرباسی: سمت : کارشناس برنامه سلامت باروری و طب ایرانی 

 سرکار خانم فاطمه شاه محمدی: سمت : کارشناس برنامه سلامت مادران

سرکار خانم الهام جوادی : سمت : کارشناس برنامه سلامت نوزادان و کودکان 

 سرکار خانم اعظم سلطانی فهرج : سمت : کارشناس برنامه سلامت میانسالان و برنامه سلامت سالمندان

سلامت خانواده جایگاهی فراتر از آمار و ارقام در تثبیت ساختار اجتماعی کشور ها دارد. خانواده ، این اساسی ترین نهاد جامعه شامل گروه های سنی متفاوتی می باشد که برای تعالی  ارائه خدمات سلامت محور به این گروه های هدف ، متولیان امر سلامت ناگزیر به توجه ویژه به آن ها می باشند .  ارائه خدمت به کلیه گروه های هدف از جمله زنان( باردار و غیر باردار)– کودکان زیر 6 سال (بخصوص نوزادان) – میانسالان و سالمندان هر یک به عنوان یک گروه آسیب پذیر طراحی و سیاست گذاری ، برنامه ریزی ،اجرا و نظارت بر اجرای برنامه های بهداشت  خاص خود را طلب می کند . همچنین با توجه به مواجهه کشور با بحران سالمندی و بسته شدن پنجره جمعیتی و انجام مشاوره فرزند اوری و ارتقاء نرخ باروری نیز جز اهم خدمات واحد گروه سلامت خانواد ه و جمعیت می باشد .این واحد  وظیفه خود می داند برای دست یابی به رسالت عظیمی که بر عهده دارد کلیه خدمات و فعالیت های خود را از نظر کمی و کیفی به سطحی برساند که امکان بهره مندی از خدمات سلامت مطلوب و دسترسی عادلانه با کیفیت زندگی مناسب را برای کلیه گروه های  هدف تحت پوشش فراهم آورد. بدیهی است درصورتی که کارآیی برنامه های سلامت که محور توسعه اجتماعی است در محیط خانواده ها  افزایش یابد، موجبات اعتلای جامعه را فراهم می آورد .  از همین رو یکی از رویکردهای اصلی نظام سلامت برنامه ریزی مبتنی بر خانواده بوده وبه همین منظور دفتر سلامت خانواده وجمعیت  از سالهای قبل دروزارت بهداشت ، درمان وآموزش پزشکی طراحی شده است.

رسالت ، مأموریت و اهداف  واحد : حفظ وارتقای سلامت خانواده مبتنی بر گروههای مختلف سنی و گروه های هدف ویژه در شهرستان، دستیابی به جامعه ای سالم مبتنی بر اسنادبالادستی بطوریکه تمامی گروههای سنی و گروه های هدف ویژه در خانواده ها با بهره گیری از خدمات سلامت مطلوب و دسترسی عادلانه،کیفیت زندگی مناسبی را تجربه نمایند.این واحد مهمترین مداخلات را برای ارتقای سلامت مادران و کودکان درشهرستان راهبری نموده و هم اکنون با وظائفی گسترده تر ، جمعیت عام و ساختار خانواده را هدف قرار داده و ارتقای سلامت گروههای سنی جامعه را در قالب بسته های خدمات سلامت مدیریت  می نماید ، بطوریکه با برنامه ریزی و نظارت براجرای برنامه های اولویت دار برای گروه های مختلف خاصه گروههای آسیب پذیر جامعه ، مادران،نوزادان، کودکان، میانسالان وسالمندان کشور این مهم را به انجام میرساند و اهداف زیر را دنبال کند:

  • افزایش امید به زندگی با ارائه بسته خدمتی میانسالان و سالمندان  با پوشش فراگیر در دسترسی عادلانه به خدمات درمانی با کیفیت
  • پیشگیری از موارد قابل اجتناب مرگ و میر مادری
  • مشاوره فرزند آوری و ارتقا نرخ باروری شهرستان
  • کاهش مرگ و میر کودکان و نوزادان  ،  کاهش عوارض و ارتقاء سلامتی در کودکان زیر ۶سال
  • کاهش مرگ های ۳۰-۷۰سال
  • جلوگیری از سو، تغذیه مادران و کودکان
  •  فراهم نمودن زمینه مساعد برای تامین سلامت جسمانی و روانی کل خانواده
  • برگزاری کلاسهای آموزشی هنگام  ازدواج  و در حین بارداری و زایمان فیزیولوژیک
  • غربالگری و شناسایی سرطانهای شایع( سرطان سینه و سرویکس و کولو رکتال)
  • کاهش بیماریهای ژنتیکی
  • غربالگری و شناسایی بیماریهای غیر واگیر ( دیابت و فشارخون ) و مراقبت و پیگیری این افراد 

شرح وظایف کارشناسان ستادی واحد سلامت خانواده و شرح وظایف آنان

سرکار خانم لیلا دایلر:  کارشناس مسئول سلامت خانواده

  •  شناسایی و استخراج جمعیت تحت پوشش شهرستان(مادرباردار  و کودک و نوزاد و و میانسال وسالمند و زنان واجد شرایط)
  • نظارت بر تدوین برنامه جامع عملیاتی واحد بر اساس اهداف تعیین شده ازوزارتخانه و ارزیابی نحوه  و میزان دستیابی به اهداف
  • بررسی و نظارت بر جمع آوری آمارهای مرتبط با واحد و رفع نواقص و برنامه ریزی جهت ارتقا شاخصها با همیاری کارشناسان مربوطه
  • بررسی مکاتبات ارسالی از معاونت و ارجاع به کارشناس مرتبط و نظارت برپیگیری و اجرای آن
  • نظارت و برنامه ریزی و برگزاری کمیته مرگ و میر مادران و کودکان و نوزادان
  • برآورد نیروی مورد نیاز و مراقب سلامت براساس جمعیت و مکاتبات لازم جهت تامین آن
  •  نظارت ،پایش  و ارزشیابی عملکرد مراقبین سلامت وتحلیل پایش های انجام شده جهت مداخله و برنامه ریزی  
  • نظارت و برنامه ریزی وبرگزاری جلسات درون بخشی  براساس برنامه های واحد
  • نظارت و برنامه ریزی وبرگزاری جلسات برون بخشی  براساس برنامه های واحد
  • نظارت و برنامه ریزی و برگزاری  کارگاه های آموزشی حضوری و غیر حضوری بر اساس نیازسنجی
  • برآورد و درخواست تجهیزات  و اقلام و فرم های مورد نیاز جهت انجام برنامه های واحد با همیاری کارشناسان مربوط
  • برگزاری کمیته های تعیین واجدین شرایط جهت دریافت شیر مصنوعی
  • برگزاری کمیته های تعیین واجدین شرایط جهت انجام روشهای پیشگیری از بارداری به روش جراحی
  • شرکت در جلسات ستاد شهرستان وهمکاری و هماهنگی باسایر واحدها جهت پیشبرد برنامه های بهداشتی مدون شده
  • نظارت و برنامه ریزی جهت برگزاری مناسبتهای بهداشتی مرتبط با واحد سلامت خانواده

 

سرکار خانم رضوان کرباسی: سمت : کارشناس برنامه سلامت باروری و طب ایرانی 

  • شناسایی و برآورد جمعیت زنان واجد شرایط فرزند آوری
  • برآورد شاخص مشاوره فرزند آوری و مراقبت پیش از بارداری بصورت فصلی
  • جمع آوری آمارسلامت باروری از مراکز و ارسال آن به معاونت بهداشتی بصورت فصلی
  • نظارت، پایش وارزشیابی عملکرد و خدمات از مراکز تحت پوشش طبق برنامه تدوین شده توسط واحد گسترش و بر اساس چک لیستهای جدید ودریافت پسخوراند
  • ارسال گزارش پایش های انجام شده به مراکز
  • ارسال آخرین دستور العملها ومکاتبات ارسالی از معاونت به کلیه مراکزتحت پوشش
  • برگزاری کارگاههای حضوری و غیر حضوری جهت باز آموزی پرسنل مراکز براساس نیاز سنجی
  • ارسال عملکرد برنامه سلامت باروری بصورت فصلی به معاونت بهداشتی
  • تدوین برنامه جامع عملیاتی سلامت باروری براساس اهداف تعیین شده توسط وزارت بهداشت در ابتدای سال و ارسال آن به مراکز تابعه جهت برنامه ریزی و پیشبرد اهداف
  • برگزاری جلسات درون بخشی براساس برنامه های فصلی تعیین شده توسط معاونت بهداشتی
  • نظارت وپایش کلاس مشاوره قبل از ازدواج بصورت فصلی و ارزیابی محتوای آموزشی به زوجین
  • تهیه کتابچه و پمفلتهای آموزشی قبل از ازدواج و قرار دادن آن در اختیار زوجین شرکت کننده در کلاس مشاوره قبل ازازدواج
  • پیگیری انعقاد قرارداد با مربیان خارج سازمانی کلاسهای مشاوره قبل ازازدواج و برآورد حق الزحمه آنان براساس ساعات تدریس و ارسال آن به واحد امور مالی جهت پرداخت
  • جمع آوری آمار مزدوجین شرکت کننده در کلاس مشاوره قبل از ازدواج بصورت ماهانه و ارسال آن بصورت فصلی به معاونت بهداشتی
  • هماهنگی با ادارات و سازمانهای تحت پوشش شهرستان جهت آموزش پرسنل آنها در زمینه جوانی جمعیت
  • برگزاری کمیته های برون بخشی با نمایندگان ادارات ،سازمانها ، دانشگاهها و حوزه های علمیه و .....در راستای افزایش نرخ باروری شهرستان
  • اجرای برنامه های متنوع در هفته ملی جمعیت در راستای ترویج جوانی جمعیت
  • آموزش کلیه کارکنان مراکز خدمات جامع سلامت و ستاد شهرستان در زمینه "سبک زندگی سالم بر اساس آموزه های طب ایرانی"
  • پایش و نظارت کلیه مراکز خدمات جامع سلامت ، پایگاهها و خانه های بهداشت تابعه در برنامه طب ایرانی براساس چک لیست های ارسالی از معاونت بهداشتی
  • جمع آوری آمار آموزش طب ایرانی از مراکز تابعه شهرستان و ارسال به معاونت بهداشتی بصورت فصلی
  • استخراج شاخصهای بر نامه طب ایرانی و ارسال به مراکز تابعه جهت مداخله درصورت نیاز و همچنین ارسال به معاونت بهداشتی بصورت فصلی
  • ارسال آخرین دستورالعملها و بوکلتها به مراکز خدمات جامع سلامت جهت اجرا و بهره مندی در آموزشها

 سرکار خانم فاطمه شاه محمدی: سمت : کارشناس برنامه سلامت مادران

  • شناسایی جمعیت مادران باردار تحت پوشش
  • شناسایی مادران باردار و زایمان کرده  نیازمند مراقبت ویژه و انجام هماهنگی های لازم با واحد درمان جهت مداخلات درمانی در موارد اعزام و ارجاع
  • تدوین برنامه جامع عملیاتی سلامت مادران بر اساس اهداف تعیین شده از وزارتخانه در ابتدای سال و ارسال به مراکز تابعه جهت  برنامه ریزی وپیشبرد اهداف
  • جمع آوری آمار به صورت فصلی از مراکز و ارسال عملکرد به معاونت بهداشتی
  • ارسال آخرین دستورالعمل و مکاتبات ارسالی از معاونت بهداشتی به مراکز تابعه
  • برگزاری کمیته مرگ و میر مادران باردار به صورت فصلی
  • نظارت ،پایش  و ارزشیابی عملکرد مراقبین سلامت  براساس چک لیست های جدید طبق برنامه تدوین شده وارسال گزارش پایش به مراکز و پیگیری  دریافت پسخوراند
  • پایش کلاس های آمادگی زایمان (6 مرکز)و ارسال  گزارش فصلی به معاونت
  • دریافت فکس مادران نیازمند مراقبت ویژه از بیمارستان های استان  به صورت روزانه و گزارش به مسئولین فنی مراکز جهت پیگیری
  • دریافت گزارش مادران زایمان کرده به صورت روزانه از رابط بهداشتی مستقر دربیمارستان شهرستان  و گزارش به مراقبین سلامت مراکز جهت پیگیری
  • دریافت  گزارش غربالگری مثبت مادران باردار (سندروم داون) به صورت روزانه  از آزمایشگاههای معین و ثبت  در پورتال وزارتخانه
  • جمع آوری اطلاعات مادران نیازمند مراقبت ویژه تحت پوشش و ارسال آمار به معاونت بهداشتی
  • جمع آوری آمار و اطلاعات زایمان خارج بیمارستانی از مراکزو ثبت روزانه در پورتال وزارتخانه
  • برگزاری جلسات درون بخشی  براساس برنامه های فصلی
  • برنامه ریزی و برگزاری  کارگاه های آموزشی حضوری و غیر حضوری بر اساس نیازسنجی
  • برآورد مکمل دارویی  به صورت فصلی
  • برآورد و درخواست تجهیزات جهت انجام مراقبت های روتین بارداری و تجهیز کلاس  های آمادگی زایمان
  • برآورد و درخواست جهت تامین فرم ها و دفترچه های مراقبت روتین بارداری
  • شناسایی مادران مشکوک، محتمل و مبتلا به کوید -19 و پیگیری مستمر تا بهبودی
  • ثبت روزانه مادران کووید مثبت در پورتال وزارتخانه
  • آموزش نیروهای جدیدالورود
  • معرفی مادران جهت مشاوره انصراف از سقط به مرکز نفس
  • پیشگیری از سقط های عمدی و غیر قانونی با اجرای برنامه های حمایتی و آموزشی

سرکار خانم الهام جوادی : سمت : کارشناس برنامه سلامت نوزادان و کودکان 

  • شناسایی جمعیت نوزادان و کودکان زیر 6 سال تحت پوشش بصورت فصلی
  • تدوین برنامه جامع عملیاتی و گانت آموزشی براساس اهداف تعیین شده از وزارت بهداشت  و ارسال به مراکز جهت برنامه ریزی و پیشبرد اهدف
  • جمع آوری آمار(مراقبت های نوزادی_کودک_غربالگری asq در 5مقطع و مراقبت پزشک وآمار مشاوره شیردهی) و ارسال به معاونت بهداشتی بصورت فصلی
  • ارسال آخرین دستورالعمل و مکاتبات ارسالی از معاونت بهداشتی به مراکز تابعه
  • نظارت ،پایش  و ارزشیابی عملکرد مراقبین سلامت  براساس چک لیست های جدید طبق برنامه تدوین شده وارسال گزارش پایش به مراکز و پیگیری  دریافت پسخوراند
  • برنامه ریزی و برگزاری کارگاه های حضوری و غیرحضوری براساس نیازسنجی
  • برگزاری جلسات درون بخشی براساس برنامه های فصلی تعیین شده
  • برگزاری جلسه درون بخشی جهت تایید شیرمصنوعی بصورت ماهیانه و تعیین واجدین شرایط دریافت شیرمصنوعی وتحویل کوپن
  • برگزاری کمیته مرگ و میر نوزادان و کودکان 1-59ماهه و شیرمادر بصورت فصلی
  • پایش بیمارستان دوستدار کودک براساس دستورالعمل و ثبت در پورتال وزارت بهداشت
  • پایش مرگ و میر کودک 59-1ماهه بیمارستان امام جعفرصادق
  • جمع آوری آمار مکمل کودکان  وبرآورد بصورت فصلی
  • جمع آوری نواقص تجهیزات برنامه کودکان از مراکز،پایگاه و خانه های بهداشتی بصورت 6ماهه و برآورد و اطلاع به واحد گسترش جهت تجهیز کردن
  • هماهنگی جهت رتینوپاتی با کلینیک امام علی و اطلاع به مراقبین سلامت جهت ارجاع
  • برگزاری برنامه های مناسبتی هفته شیر مادر و هفته کودک و ارسال عملکرد به معاونت بهداشتی
  • دریافت آمار نوزادان و کودکان پرخطر بستری دربیمارستان های استان و ثبت و اطلاع به مراکز بصورت روزانه جهت پیگیری و ارائه آمار جمع آوری شده بصورت فصلی به معاونت بهداشتی

 سرکار خانم اعظم سلطانی فهرج : سمت : کارشناس برنامه سلامت میانسالان و برنامه سلامت سالمندان

  • شناسایی و تفکیک جمعیت
  • براور شاخص های برنامه و تهیه فایل مقایسه ای
  • مداخلات در موارد ضعف در مراکز
  • برگزاری جلسات  درون بخشی  جهت رسیدن به اهداف و برنامه ها
  • برنامه ریزی و برگزاری جلسات برون بخشی با ادارات وارگاه ها جهت پیشبرد اهداف و برنامه ها
  • ارسال فایل های آموزشی جهت مراکز
  • ارسال دستورالعمل ها و مکاتبات ارسالی از معاونت بهداشتی  به مراکز تابعه
  • نظارت  وانجام پایش ها و ارزشیابی عملکرد در خدمات در مراکز تابعه  طبق برنامه گسترش
  • ارسال نقاط ضعف پایش ها به مراکز و اقدام برنامه مداخله ای
  • تهیه و ارسال آمار سرطان های شایع زنان به معاونت بهداشتی به صورت فصلی
  • ارسال عملکر د به صورات فصلی به معاونت بهداشتی
  • برگزاری کارگاه آموزشی حضوری و غیر حضوری بر اساس نیاز سنجی
  • تدوین برنامه جامع ععملیاتی ابتدای هر سال بر اساس اهداف تعیین شده توسط وزارت خانه و ارسال به مراکز جهت برنامه ریزی و پیشبرد اهداف
  • برگزاری هفته مناسبتی زنان و مردان میانسالان
  • برآورد و در خواست مکلمل فصلی جهت مراکز
  • برآورد و در خواست تجهیزات مورد نیاز جهت انجام مراقبت های میانسالی
  • برآورد و در خواست جهت تامین فرم ها و دفترچه های مورد نیاز برنامه میانسال

  برنامه سالمندان

  • شناسایی و تفکیک جمعیت
  • براور شاخص های برنامه و تهیه فایل مقایسه ای
  • مداخلات در موارد ضعف در مراکز
  • برگزاری جلسات درون  بخشی  جهت رسیدن به اهداف و برنامه ها
  • برنامه ریزی و برگزاری جلسات برون بخشی با ادارات وارگاه ها جهت پیشبرد اهداف و برنامه ها
  • ارسال فایل های آموزشی جهت مراکز
  • ارسال دستورالعمل ها و مکاتبات ارسالی از معاونت بهداشتی  به مراکز تابعه
  • نظارت  وانجام پایش ها و ارزشیابی عملکرد در خدمات در مراکز تابعه  طبق برنامه گسترش
  • ارسال نقاط ضعف پایش ها به مراکز و انجام مداخلات لازم
  • برکزازی هفته های مناسبتی سالمندان
  • پایش و نظارت بر مراکز تجمعی
  • ارسال عملکرد به صورت فصلی به معاونت بهداشتی
  • برگزاری کارگاه آموزشی حضوری و غیر حضوری بر اساس نیاز سنجی
  • تدوین برنامه جامع عملیاتی ابتدای هر سال بر اساس اهداف تعیین شده توسط وزارت خانه وارسال به مراکز
  • در خواست مکلمل فصلی جهت مراکز
  • استخراج  سالمند درمعرض خطر شهرستان و تهیه فایل مورد نظر و ارسال به معاونت بهداشتی
  • مراقبت سالمندان تحت پوشش ادارات شهرستان(کمیته امداد،بنیاد شهید و بهزیستی) پیرو سند ملی سالمندی و برطبق اسامی دریافت شده از این ادارات و ارسال اسامی مراقبت شده ها به معاونت بهداشتی
  • نماینده  شبکه بهداشت و درمان  در شورای سالمندان شهرستان
  • تهیه فایل عملکرد جهت ارایه در شورای سالمندان
  • پایش و تکمیل چک لیست مراکز تجمعی در کرونا
  • برآورد و در خواست تجهیزات مورد نیاز جهت انجام مراقبت های سالمندان
  • برآورد و در خواست جهت تامین فرم ها و دفترچه های مورد نیاز برنامه سالمندان                
  • 1405/06/29 - 07:49
  • - تعداد بازدید: 60
  • - تعداد بازدیدکننده: 59
  • زمان مطالعه : 17 دقیقه

حضور تیم سلامت مرکز خدمات جامع سلامت کردان در منازل سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا

ارائه خدمات بهداشتی و درمانی در منزل به سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا؛ گامی در مسیر توسعه مراقبت جامعه‌محور و دسترسی عادلانه به خدمات سلامت

حضور تیم سلامت مرکز خدمات جامع سلامت کردان در منازل سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا

به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، در راستای تداوم ارائه خدمات سلامت به گروه‌های نیازمند مراقبت، تسهیل دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی و تقویت رویکرد مراقبت جامعه‌محور، دکتر بختیاری، پزشک سرپرست مرکز خدمات جامع سلامت کردان، به همراه سرکار خانم امین‌پور، بهورز روستای بانوصحرا و سرکار خانم شایان، مامای مرکز، با حضور در منازل سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا، نسبت به ارائه خدمات و مراقبت‌های مورد نیاز آنان در محل زندگی اقدام کردند.

این بازدیدهای سلامت با هدف توجه ویژه به افرادی انجام شد که به دلیل کهولت سن، کاهش توانایی‌های جسمی، محدودیت حرکتی، بیماری‌های مزمن یا سایر شرایط فردی و خانوادگی، ممکن است دسترسی آنان به مراکز ارائه خدمات سلامت با دشواری بیشتری همراه باشد.

مراقبت در منزل؛ رویکردی برای نزدیک‌تر شدن خدمات سلامت به مردم

مراقبت در منزل یکی از رویکردهای مهم در نظام‌های سلامت مبتنی بر جامعه است که بر ارائه بخشی از خدمات مورد نیاز افراد در محیط زندگی آنان تأکید دارد. بر اساس سند جامع مراقبت‌های سلامت که به پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به تصویب هیئت وزیران رسیده است، مراقبت در منزل به مراقبت حمایتی یا سلامت‌محوری اطلاق می‌شود که به افراد دارای نیازهای خاص امکان می‌دهد در خانه خود باقی بمانند و خدمات سلامت مورد نیاز را در همان محیط دریافت کنند. این نوع مراقبت می‌تواند برای سالمندان، افراد دارای بیماری‌های مزمن، افراد در دوره بهبودی پس از برخی اقدامات درمانی و افراد دارای معلولیت یا محدودیت عملکردی مورد استفاده قرار گیرد.

بر همین اساس، حضور تیم سلامت در منزل صرفاً به معنای انتقال محل ارائه یک خدمت از مرکز بهداشتی به خانه نیست، بلکه بخشی از فرآیند شناسایی نیازهای سلامت، پیگیری وضعیت فرد، آموزش خانواده، پیشگیری از عوارض، ارجاع به‌موقع و استمرار مراقبت محسوب می‌شود.

سالمندی؛ دوره‌ای نیازمند مراقبت مستمر، پیشگیرانه و چندبعدی

سالمندی یک مرحله طبیعی از چرخه زندگی است و افزایش سن به خودی خود به معنای بیماری یا ناتوانی نیست؛ با این حال، در این دوره احتمال بروز برخی بیماری‌های مزمن، کاهش توانایی‌های جسمی، اختلالات حرکتی، مشکلات تغذیه‌ای، اختلالات خواب، مشکلات بینایی و شنوایی و برخی مسائل روانی افزایش می‌یابد.

از این رو، مراقبت از سالمندان باید صرفاً به زمان بروز بیماری محدود نشود و ابعاد مختلف سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و عملکردی فرد را دربرگیرد.

برنامه‌های سلامت سالمندان در نظام مراقبت‌های اولیه کشور نیز بر پیشگیری، شناسایی زودهنگام عوامل خطر، آموزش فرد و خانواده، مراقبت از بیماری‌های مزمن، پیشگیری از ناتوانی، ارجاع به‌موقع و پیگیری وضعیت سالمند تأکید دارند. وزارت بهداشت در بسته مراقبت‌های ادغام‌یافته سلامت سالمندان، بر نقش بهورزان و مراقبان سلامت در ارائه مراقبت‌های متناسب با نیاز سالمندان تأکید کرده است.

اهمیت حضور پزشک، بهورز و ماما در مراقبت هماهنگ از خانواده

حضور همزمان اعضای مختلف تیم سلامت در بازدیدهای منزل، امکان بررسی جامع‌تر وضعیت فرد و خانواده را فراهم می‌کند. پزشک می‌تواند وضعیت عمومی سلامت، بیماری‌های شناخته‌شده، علائم جدید، داروها و نیاز به پیگیری یا ارجاع را بررسی کند؛ بهورز به عنوان یکی از نیروهای مهم نظام مراقبت‌های اولیه در مناطق روستایی، نقش مهمی در پیگیری مستمر وضعیت سلامت جمعیت تحت پوشش، آموزش، پیشگیری و ارتباط نزدیک با خانواده‌ها دارد و ماما نیز در حوزه سلامت زنان و خانواده، آموزش و مراقبت‌های مرتبط با وظایف تخصصی خود نقش‌آفرینی می‌کند.

این همکاری بین‌رشته‌ای کمک می‌کند خدمات سلامت به شکل هماهنگ‌تر و متناسب با شرایط هر فرد ارائه شود و در صورت مشاهده موارد نیازمند بررسی تخصصی، روند ارجاع و پیگیری از مسیر نظام شبکه سلامت انجام گیرد.

نقش مهم بهورزان در دسترسی روستاییان به خدمات سلامت

بهورزان از نیروهای بومی و مؤثر نظام سلامت در روستاها هستند و ارتباط مستمر آنان با خانواده‌های تحت پوشش، یکی از ظرفیت‌های مهم نظام مراقبت‌های اولیه به شمار می‌رود.

وزارت بهداشت نیز در اطلاع‌رسانی‌های خود، بهورزان را بخشی مهم از زنجیره سلامت و پیشگیری در روستاها معرفی کرده و به نقش آنان در مراقبت از گروه‌های مختلف جمعیتی، از جمله سالمندان، پیگیری وضعیت سلامت و نزدیک کردن خدمات سلامت به محل زندگی مردم اشاره کرده است.

در چنین شرایطی، حضور بهورز روستای بانوصحرا در کنار پزشک و سایر اعضای تیم سلامت، می‌تواند زمینه پیگیری منظم‌تر وضعیت افراد، شناسایی نیازهای جدید، آموزش خانواده و استمرار مراقبت را فراهم کند.

توجه ویژه به سالمندان کم‌توان و افراد دارای محدودیت دسترسی

یکی از اصول مهم عدالت در سلامت، فراهم کردن امکان دسترسی گروه‌های مختلف جامعه به خدمات مورد نیاز است. برای سالمندی که به دلیل محدودیت حرکتی قادر به مراجعه آسان به مرکز خدمات جامع سلامت نیست، یا فردی که به علت بیماری یا ناتوانی نیازمند حمایت بیشتری است، مراقبت در منزل می‌تواند به استمرار ارتباط او با نظام سلامت کمک کند.

در این رویکرد، وضعیت فرد در محیط واقعی زندگی مورد توجه قرار می‌گیرد. شرایط محل زندگی، نحوه دسترسی به سرویس بهداشتی، وضعیت ایمنی محیط، احتمال زمین‌خوردن، نحوه مصرف داروها، وضعیت تغذیه، حمایت خانوادگی و سایر عوامل مؤثر بر سلامت می‌توانند در فرآیند مراقبت مورد توجه قرار گیرند.

پیشگیری از سقوط و حوادث؛ یکی از اولویت‌های مهم سلامت سالمندان

سقوط یکی از مهم‌ترین موضوعاتی است که باید در مراقبت از سالمندان مورد توجه قرار گیرد. کاهش قدرت عضلانی، اختلال تعادل، مشکلات بینایی، برخی بیماری‌ها، مصرف بعضی داروها و نامناسب بودن شرایط محیطی می‌توانند احتمال سقوط را افزایش دهند.

دانشگاه علوم پزشکی البرز نیز در برنامه‌های آموزشی خود برای سالمندان، بر موضوع سقوط و پیشگیری از حوادث تأکید کرده است. در اطلاع‌رسانی‌های این دانشگاه، آموزش سالمندان در زمینه پیشگیری از سقوط و حوادث و توجه به سلامت جسمی و روانی آنان از محورهای مهم برنامه‌های سلامت سالمندان اعلام شده است.

خانواده‌ها می‌توانند با رعایت نکاتی ساده، خطر سقوط در منزل را کاهش دهند؛ از جمله:

  • مسیرهای رفت‌وآمد سالمند در منزل باید تا حد امکان خلوت و بدون مانع باشد.
  • فرش‌ها و کف‌پوش‌های لغزنده باید ایمن شوند.
  • روشنایی کافی در اتاق‌ها، راهروها، سرویس بهداشتی و مسیرهای رفت‌وآمد وجود داشته باشد.
  • در صورت نیاز از دستگیره‌های ایمنی در سرویس بهداشتی و حمام استفاده شود.
  • سالمند هنگام تغییر وضعیت از حالت خوابیده یا نشسته به ایستاده، به‌ویژه در صورت احساس سرگیجه، با احتیاط عمل کند.
  • مشکلات بینایی و شنوایی سالمند به موقع بررسی و پیگیری شود.
  • هرگونه سابقه زمین‌خوردن باید به تیم سلامت اطلاع داده شود.

کنترل بیماری‌های مزمن؛ ضرورتی مهم در دوره سالمندی

بسیاری از سالمندان با یک یا چند بیماری مزمن زندگی می‌کنند. فشار خون بالا، دیابت، اختلالات چربی خون و بیماری‌های قلبی و عروقی از جمله مواردی هستند که نیازمند پیگیری منظم و مستمرند.

برنامه‌های سلامت سالمندان در دانشگاه علوم پزشکی البرز نیز بر خطرسنجی و مراقبت از بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون بالا و اختلالات چربی خون و همچنین پیشگیری از بیماری‌های قلبی و مغزی تأکید کرده‌اند.

در مراقبت از سالمند، تنها دانستن نام بیماری کافی نیست؛ بلکه رعایت منظم توصیه‌های تیم درمان، مصرف صحیح داروها، پیگیری آزمایش‌ها و ارزیابی‌های دوره‌ای، توجه به تغذیه، فعالیت بدنی متناسب با شرایط فرد و اطلاع‌رسانی به تیم سلامت در صورت بروز علائم جدید اهمیت دارد.

مصرف صحیح داروها و جلوگیری از مصرف خودسرانه

مصرف همزمان چند دارو در سالمندان نسبتاً شایع است و به همین دلیل، بررسی داروهای مصرفی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

خانواده‌ها باید از تغییر خودسرانه مقدار یا زمان مصرف دارو، قطع ناگهانی برخی داروها یا استفاده از داروی فرد دیگر خودداری کنند.

بهتر است فهرست داروهای مصرفی سالمند، شامل نام دارو، مقدار مصرف و زمان مصرف، در اختیار خانواده و در صورت مراجعه به مرکز سلامت در اختیار کارکنان سلامت قرار گیرد.

در صورت بروز علائمی مانند سرگیجه شدید، خواب‌آلودگی غیرمعمول، گیجی، ضعف ناگهانی، افتادن‌های مکرر یا سایر علائم جدید، لازم است موضوع با پزشک یا تیم سلامت مطرح شود.

تغذیه سالم؛ بخش مهمی از مراقبت از سالمندان

تغذیه مناسب نقش مهمی در حفظ توانایی جسمی، سلامت عضلات، استخوان‌ها و عملکرد عمومی بدن در سالمندان دارد.

بر اساس مطالب آموزشی منتشرشده از سوی دانشگاه علوم پزشکی البرز، توجه به دریافت مناسب مواد مغذی، از جمله پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی، در کنار فعالیت بدنی منظم از عوامل مؤثر بر سلامت جسمی سالمندان محسوب می‌شود.

خانواده‌ها باید متناسب با وضعیت سلامت سالمند، توصیه‌های پزشک یا کارشناس تغذیه را رعایت کنند. در سالمندانی که دچار دیابت، فشار خون بالا، بیماری کلیوی، مشکلات بلع، کاهش وزن یا سایر شرایط خاص هستند، رژیم غذایی باید با توجه به شرایط پزشکی فرد تنظیم شود.

همچنین کاهش اشتها، کاهش وزن ناخواسته، دشواری بلع یا تغییرات قابل توجه در عادات غذایی سالمند باید جدی گرفته شود و با تیم سلامت در میان گذاشته شود.

فعالیت بدنی متناسب با توانایی سالمند

کم‌تحرکی می‌تواند موجب کاهش قدرت عضلانی، افزایش ضعف و کاهش استقلال فرد شود. از سوی دیگر، فعالیت بدنی باید متناسب با شرایط جسمی، بیماری‌های زمینه‌ای و توانایی سالمند باشد.

پیاده‌روی، نرمش‌های سبک، حرکات کششی و تمرینات تعادلی، در صورت تأیید تیم سلامت و متناسب با توانایی فرد، می‌توانند در حفظ عملکرد جسمی سالمند مؤثر باشند. دانشگاه علوم پزشکی البرز نیز در مطالب آموزشی خود بر اهمیت فعالیت بدنی منظم، پیاده‌روی، تمرینات کششی و تعادلی در سلامت سالمندان تأکید کرده است.

برای سالمندانی که سابقه سقوط، ضعف شدید، بیماری قلبی یا محدودیت حرکتی دارند، نوع و میزان فعالیت باید با نظر متخصصان سلامت تعیین شود.

سلامت روان سالمندان؛ موضوعی که نباید نادیده گرفته شود

سلامت سالمند تنها به فشار خون، قند خون یا بیماری‌های جسمی محدود نمی‌شود. احساس تنهایی، کاهش ارتباطات اجتماعی، تغییر نقش فرد در خانواده، از دست دادن نزدیکان، کاهش استقلال و برخی بیماری‌های جسمی می‌توانند بر سلامت روان سالمند اثرگذار باشند.

توجه به صحبت‌های سالمند، حفظ ارتباط خانوادگی، تشویق به فعالیت‌های اجتماعی متناسب با شرایط فرد، احترام به استقلال و تصمیم‌گیری او و شناسایی تغییرات رفتاری می‌تواند در حفظ سلامت روان اهمیت داشته باشد.

دانشگاه علوم پزشکی البرز نیز در برنامه‌های آموزشی مرتبط با هفته سالمند، سلامت روان، زندگی شاداب و حمایت اجتماعی را در کنار سلامت جسمی مورد توجه قرار داده است.

در صورت مشاهده تغییرات پایدار در خلق‌وخو، کناره‌گیری اجتماعی، بی‌علاقگی شدید به فعالیت‌های معمول، اختلال قابل توجه خواب یا سایر تغییرات نگران‌کننده، خانواده باید موضوع را با تیم سلامت در میان بگذارد.

اهمیت آموزش خانواده در مراقبت از سالمند

خانواده بخش مهمی از فرآیند مراقبت از سالمند است. حتی زمانی که سالمند خدمات تخصصی دریافت می‌کند، نحوه برخورد اعضای خانواده، توجه به نیازهای روزمره، رعایت توصیه‌های درمانی و ایجاد محیط ایمن، تأثیر قابل توجهی بر کیفیت مراقبت دارد.

آموزش خانواده باید متناسب با شرایط هر سالمند باشد. خانواده باید بداند چه علائمی نیازمند مراجعه فوری است، چه زمانی باید با مرکز سلامت تماس بگیرد، داروها چگونه باید مصرف شوند و چه تغییراتی در وضعیت سالمند باید به تیم سلامت گزارش شود.

مراقبت در منزل به معنای حذف مراجعه به مراکز سلامت نیست

یکی از نکات مهم در مراقبت از سالمندان این است که بازدید منزل جایگزین کامل مراجعه به پزشک، مرکز خدمات جامع سلامت یا سایر مراکز تخصصی نیست.

برخی مشکلات نیازمند معاینه تخصصی، انجام آزمایش، تصویربرداری، دریافت خدمات توانبخشی یا ارجاع به پزشک متخصص هستند. بنابراین مراقبت در منزل بخشی از زنجیره مراقبت است و در صورت نیاز، فرآیند ارجاع و پیگیری باید از مسیر نظام سلامت ادامه پیدا کند.

شناسایی زودهنگام مشکلات؛ هدف مهم مراقبت جامعه‌محور

یکی از مزیت‌های مهم ارتباط مستمر تیم سلامت با سالمندان، امکان شناسایی زودهنگام برخی مشکلات است.

تغییر در توانایی راه رفتن، کاهش وزن، افزایش دفعات زمین‌خوردن، تغییرات قابل توجه در وضعیت روانی، اختلالات تغذیه‌ای، مشکلات کنترل بیماری‌های مزمن یا کاهش توانایی انجام فعالیت‌های روزمره می‌تواند نیازمند ارزیابی بیشتر باشد.

هدف از مراقبت جامعه‌محور آن است که مشکلات سلامت تا حد امکان پیش از پیشرفت و ایجاد عوارض جدی‌تر شناسایی و پیگیری شوند.

غربالگری و پیشگیری؛ بخش جدایی‌ناپذیر سلامت سالمندان

مراقبت از سالمند باید علاوه بر درمان بیماری‌های موجود، شامل پیشگیری و تشخیص زودهنگام نیز باشد.

برنامه‌های اعلام‌شده از سوی دانشگاه علوم پزشکی البرز برای سالمندان، موضوعاتی مانند غربالگری برخی سرطان‌ها، ارزیابی عوامل خطر بیماری‌های قلبی و عروقی، کنترل بیماری‌های مزمن، ارزیابی وضعیت روانی، پیشگیری از سقوط، واکسیناسیون و مکمل‌یاری را دربر گرفته است.

بر اساس اطلاع‌رسانی دانشگاه علوم پزشکی البرز، در یک سال اخیر نیز آموزش‌های گسترده‌ای در زمینه پیشگیری از سقوط، سلامت روان و زندگی شاداب سالمندان انجام شده و خدمات غربالگری سرطان پستان و سرطان روده بزرگ برای گروه‌های واجد شرایط ارائه شده است.

انجام هرگونه غربالگری باید بر اساس گروه سنی، جنسیت، سابقه خانوادگی، عوامل خطر و دستورالعمل‌های جاری نظام سلامت صورت گیرد و خانواده‌ها برای دریافت اطلاعات دقیق‌تر می‌توانند به مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه‌های سلامت مراجعه کنند.

واکسیناسیون و پیشگیری از بیماری‌های قابل پیشگیری

واکسیناسیون یکی از ابزارهای مهم پیشگیری در دوره سالمندی است. وضعیت واکسیناسیون سالمند باید مطابق برنامه‌های مصوب و توصیه‌های تیم سلامت بررسی شود.

همچنین رعایت اصول بهداشت فردی، تهویه مناسب محیط، تغذیه مناسب، خواب کافی و مراجعه به‌موقع هنگام بروز علائم بیماری می‌تواند در کاهش عوارض بیماری‌ها مؤثر باشد.

نقش خانواده در ایجاد محیط ایمن برای سالمند

ایمنی منزل یکی از موضوعاتی است که خانواده‌ها باید به آن توجه ویژه داشته باشند. بسیاری از حوادث سالمندان ممکن است در محیط خانه اتفاق بیفتد.

وجود کف لغزنده، پله‌های بدون دستگیره، سیم‌های برق در مسیر رفت‌وآمد، نور ناکافی، وسایل اضافی در مسیر حرکت و نبود تجهیزات ایمنی در حمام و سرویس بهداشتی از جمله مواردی هستند که می‌توانند خطر سقوط را افزایش دهند.

بنابراین خانواده می‌تواند با یک بررسی ساده و منظم، خطرهای احتمالی محیط زندگی سالمند را شناسایی و تا حد امکان برطرف کند.

اهمیت حفظ استقلال و کرامت سالمند

مراقبت از سالمند نباید به معنای سلب کامل استقلال او باشد. تا زمانی که فرد توانایی انجام فعالیتی را دارد، بهتر است با رعایت اصول ایمنی، امکان مشارکت و تصمیم‌گیری برای او حفظ شود.

احترام به سالمند، توجه به نظر او، مشارکت دادن وی در تصمیم‌های مرتبط با زندگی روزمره و جلوگیری از رفتارهای تحقیرآمیز یا وابسته‌کننده، از اصول مهم مراقبت انسانی و خانواده‌محور است.

سیاست‌های مرتبط با سالمندی در کشور نیز بر حفظ حضور سالمند در جامعه، حمایت از جایگاه او در خانواده و ارتقای کیفیت زندگی تأکید دارند.

مراقبت از سالمندان؛ مسئولیتی مشترک میان خانواده و نظام سلامت

سلامت سالمندان یک موضوع چندبعدی است و تحقق آن نیازمند همکاری خانواده، تیم سلامت و سایر بخش‌های اجتماعی است.

نظام شبکه بهداشت و درمان از طریق مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌های سلامت و خانه‌های بهداشت، ظرفیت مهمی برای ارائه مراقبت‌های اولیه و پیشگیرانه دارد و خانواده نیز با پیگیری توصیه‌های سلامت، ایجاد محیط ایمن، حمایت عاطفی و اطلاع‌رسانی به‌موقع درباره تغییرات وضعیت سالمند، نقش مهمی در این فرآیند ایفا می‌کند.

تداوم خدمت‌رسانی به گروه‌های نیازمند در روستاها

حضور تیم سلامت مرکز خدمات جامع سلامت کردان در منازل سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا، نمونه‌ای از توجه به استمرار خدمت‌رسانی و دسترسی گروه‌های کم‌توان به مراقبت‌های سلامت در محل زندگی است.

تجربه اطلاع‌رسانی‌شده دانشگاه علوم پزشکی البرز درباره مراقبت در منزل از سالمندان کم‌توان روستای مهران طالقان نیز نشان می‌دهد که ارائه مراقبت‌های سلامت در محیط زندگی سالمندان، به عنوان یکی از اقدامات قابل استفاده برای دسترسی بهتر این گروه به خدمات سلامت مورد توجه شبکه‌های بهداشت و درمان استان قرار گرفته است.

تأکید بر استمرار مراقبت و پیگیری وضعیت سلامت

مراقبت مؤثر از سالمند یک فرآیند مستمر است و به یک بازدید یا یک نوبت ارائه خدمت محدود نمی‌شود. استمرار ارتباط با خانواده، پیگیری توصیه‌های ارائه‌شده، بررسی تغییرات وضعیت سلامت و ارجاع به‌موقع در صورت نیاز، از عناصر اصلی مراقبت اثربخش محسوب می‌شود.

از این منظر، بازدیدهای منزل می‌تواند فرصت مناسبی برای برقراری ارتباط نزدیک‌تر میان خانواده و تیم سلامت و شناسایی نیازهایی باشد که ممکن است در مراجعه معمول به مرکز سلامت کمتر مورد توجه قرار گیرند.

توصیه‌های مهم به خانواده‌های دارای سالمند

خانواده‌ها برای حفظ سلامت سالمندان می‌توانند چند اصل مهم را در برنامه روزمره خود مورد توجه قرار دهند:

۱. وضعیت فشار خون، قند خون و سایر بیماری‌های مزمن سالمند را طبق توصیه تیم سلامت پیگیری کنند.

۲. داروهای سالمند را بدون مشورت پزشک تغییر ندهند و از مصرف داروهای دیگران خودداری کنند.

۳. محیط منزل را برای پیشگیری از سقوط و حوادث ایمن کنند.

۴. سالمند را به فعالیت بدنی متناسب با توانایی و شرایط پزشکی تشویق کنند.

۵. تغذیه سالم و متناسب با بیماری‌های زمینه‌ای را مورد توجه قرار دهند.

۶. به وضعیت روحی، احساس تنهایی و ارتباطات اجتماعی سالمند توجه داشته باشند.

۷. معاینات و غربالگری‌های توصیه‌شده را در زمان مقرر پیگیری کنند.

۸. تغییرات ناگهانی یا قابل توجه در وضعیت جسمی و روانی سالمند را جدی بگیرند.

۹. در صورت دشواری سالمند برای مراجعه به مرکز سلامت، موضوع را با تیم بهداشتی منطقه در میان بگذارند.

۱۰. در صورت مشاهده علائم هشدار یا وضعیت‌های اورژانسی، منتظر بازدید بعدی نمانند و از خدمات اورژانسی و درمانی مناسب استفاده کنند.

سخن پایانی

توجه به سلامت سالمندان و افراد ناتوان، بخشی مهم از مسئولیت نظام سلامت در مسیر تحقق عدالت در دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی است. مراقبت در منزل، زمانی که بر اساس نیاز فرد، در چارچوب نظام سلامت و با حضور نیروهای واجد صلاحیت انجام شود، می‌تواند به استمرار مراقبت، شناسایی زودهنگام نیازهای سلامت، آموزش خانواده و کاهش موانع دسترسی کمک کند.

اقدام انجام‌شده از سوی دکتر بختیاری، پزشک سرپرست مرکز خدمات جامع سلامت کردان، سرکار خانم امین‌پور، بهورز روستای بانوصحرا و سرکار خانم شایان، مامای مرکز، در منازل سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا، در همین چارچوب قابل توجه است؛ اقدامی که بر اهمیت حضور نظام سلامت در کنار مردم، به‌ویژه گروه‌هایی که دسترسی دشوارتری به خدمات دارند، تأکید دارد.

شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ بر استمرار ارائه خدمات سلامت، تقویت مراقبت‌های اولیه، توجه به گروه‌های آسیب‌پذیر و نیازمند مراقبت و استفاده از ظرفیت نیروهای بهداشتی و درمانی برای ارتقای سلامت جامعه تأکید دارد.

روابط عمومیشبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ

  • گروه خبری : اخبار,اطلاعیه
  • کد خبر : 353783
کلمات کلیدی
ادمین شبکه بهداشت و درمان ساوجبلاغ
خبرنگار

ادمین شبکه بهداشت و درمان ساوجبلاغ

تصاویر

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید

تغییر اندازه فونت:

تغییر فاصله بین کلمات:

تغییر فاصله بین خطوط:

تغییر نوع موس:

تغییر نوع موس:

تغییر رنگ ها:

رنگ اصلی:

رنگ دوم:

رنگ سوم: