برپایی گسترده میزهای خدمت سلامت در ساوجبلاغ همزمان با هفته ملی سلامت سالمندان با محوریت پیشگیری، خودمراقبتی و ارتقای کیفیت زندگی

ارائه خدمات و آموزش‌های سلامت‌محور به شهروندان در مهستان، هشتگرد و گلسار

به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، همزمان با هفته ملی سلامت سالمندان و در راستای توسعه خدمات سلامت‌محور در سطح جامعه، مجموعه‌ای از میزهای خدمت سلامت طی روزهای ۸، ۹ و ۱۰ مهرماه ۱۴۰۵ در نقاط مختلف شهرستان ساوجبلاغ برپا شد و خدمات پیشگیرانه، مراقبتی، آموزشی و مشاوره‌ای به شهروندان، نمازگزاران و به‌ویژه سالمندان ارائه شد.

این برنامه‌ها در میدان شهرداری شهر جدید مهستان، مصلای شهر جدید مهستان، محل برگزاری نماز جمعه هشتگرد و مسجد جامع شهر گلسار در منطقه کوه‌فلاح برگزار شد و طی آن کارشناسان و کارکنان حوزه بهداشت با حضور مستقیم در میان مردم، بخشی از خدمات و آموزش‌های مورد نیاز جامعه را در دسترس شهروندان قرار دادند.

حضور مدیر شبکه بهداشت و درمان در برنامه‌های سلامت‌محور

در جریان برگزاری این برنامه‌ها، دکتر علی رنجبرپور، مدیر شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، با حضور در میزهای خدمت سلامت، بر اهمیت ارائه خدمات پیشگیرانه در محل حضور مردم و ضرورت تقویت ارتباط مستقیم میان نظام سلامت و جامعه تأکید داشت.

حضور کارکنان و کارشناسان حوزه‌های مختلف سلامت در اجتماعات عمومی، این امکان را فراهم کرد تا خدماتی که معمولاً در مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه‌های سلامت ارائه می‌شود، در محیطی عمومی و در دسترس شهروندان نیز عرضه شود و مردم بتوانند ضمن دریافت خدمات اولیه، درباره عوامل خطر بیماری‌ها و راه‌های حفظ و ارتقای سلامت خود نیز آموزش‌های لازم را دریافت کنند.

تداوم میزهای خدمت سلامت در اجتماعات شبانه شهر جدید مهستان

روز چهارشنبه ۸ مهرماه ۱۴۰۵، همزمان با برگزاری اجتماعات شبانه مردم در میدان شهرداری شهر جدید مهستان، میز خدمت سلامت شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ برپا شد.

در این برنامه، خدماتی از جمله سنجش و کنترل فشارخون، ارائه آموزش‌های بهداشتی و مراقبتی و مشاوره‌های سلامت‌محور به شهروندان ارائه شد و موضوعاتی همچون خودمراقبتی، حفظ سلامت در دوران سالمندی و راهکارهای ارتقای کیفیت زندگی مورد توجه قرار گرفت.

همچنین در همین روز، میز خدمت دیگری با حضور آقای کرمی، آقای حمیدی و سرکار خانم زرآبادی، کارشناس تغذیه مرکز خدمات جامع سلامت مهستان، در میدان شهرداری شهر جدید مهستان برپا شد.

در این برنامه، علاوه بر سنجش و کنترل فشارخون، مکمل‌های ویتامین D و کلسیم توزیع و توصیه‌ها و آموزش‌های تغذیه‌ای و سلامت‌محور به شهروندان ارائه شد.

تداوم ارائه خدمات سلامت در شب نهم مهرماه

پنجشنبه شب ۹ مهرماه ۱۴۰۵ نیز میز خدمت سلامت در میدان شهرداری شهر جدید مهستان با حضور دکتر علی رنجبرپور، سرکار خانم دایلر، کارشناس مسئول واحد سلامت خانواده، و سرکار خانم سلطانی، مراقب سلامت، ادامه یافت.

این برنامه با محوریت هفته سالمند، روز جهانی قلب و هفته دفاع مقدس برگزار شد و خدماتی همچون سنجش و کنترل فشارخون، توزیع مکمل‌های ویتامین D و کلسیم و ارائه آموزش‌ها و توصیه‌های تغذیه‌ای به شهروندان ارائه شد.

این برنامه با همکاری کارشناسان سلامت شبکه بهداشت و درمان و اداره بهزیستی شهرستان ساوجبلاغ اجرا شد و موضوعاتی همچون پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی، توجه به سلامت سالمندان، تغذیه صحیح، خودمراقبتی و ترویج سبک زندگی سالم مورد توجه قرار گرفت.

ارائه خدمات سلامت در مصلای شهر جدید مهستان و نمازجمعه هشتگرد

روز جمعه ۱۰ مهرماه ۱۴۰۵ و همزمان با برگزاری نماز جمعه، میزهای خدمت سلامت در مصلای شهر جدید مهستان و محل برگزاری نمازجمعه هشتگرد برپا شد.

در این برنامه، سالمندان و نمازگزاران به عنوان گروه‌های هدف، از خدمات مراقبتی و پیشگیرانه بهره‌مند شدند و سنجش و کنترل فشارخون، آموزش‌های سلامت و ارائه توصیه‌های پیشگیرانه در دستور کار قرار گرفت.

خانم دکتر حسن‌زاده، خانم سلطانی، کارشناس سالمندان ستاد، خانم گل‌محمدپور، مامای مرکز قاسم‌آباد، و خانم ناصر دهقان، مراقب سلامت مرکز سرخاب، در ارائه خدمات و آموزش‌های سلامت‌محور این برنامه مشارکت داشتند.

در این میزهای خدمت، آموزش‌هایی درباره پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی، سرطان و پوکی استخوان و همچنین راهکارهای حفظ و ارتقای سلامت سالمندان ارائه شد.

ارائه خدمات رایگان سلامت سالمندان در مسجد جامع گلسار

همزمان با روز جهانی سالمند، روز ۱۰ مهرماه ۱۴۰۵، میز خدمت رایگان مراقبت‌های بهداشتی و آموزشی سالمندان در مسجد جامع شهر گلسار، منطقه کوه‌فلاح، نیز برپا شد.

در این برنامه، خدمات مراقبتی و آموزش‌های مورد نیاز سالمندان در زمینه حفظ و ارتقای سلامت توسط آقای کوفللو ارائه شد و موضوع خودمراقبتی و پیشگیری از بیماری‌ها مورد توجه قرار گرفت.

برگزاری این برنامه در یکی از اماکن عمومی و محل تجمع شهروندان، زمینه دسترسی مستقیم سالمندان و خانواده‌های آنان به آموزش‌ها و مراقبت‌های سلامت‌محور را فراهم کرد.

سلامت سالمندان؛ فراتر از نبود بیماری

سالمندی بخشی طبیعی از چرخه زندگی است و حفظ سلامت در این دوران تنها به درمان بیماری‌ها محدود نمی‌شود. برخورداری از استقلال، حفظ توانایی انجام فعالیت‌های روزمره، مشارکت اجتماعی، سلامت جسمی و روانی، تغذیه مناسب و پیشگیری از بیماری‌ها از مؤلفه‌های مهم سلامت و کیفیت زندگی سالمندان محسوب می‌شود.

در رویکرد نوین مراقبت از سالمندان، توجه به حفظ عملکرد و استقلال فرد در کنار شناسایی و کنترل بیماری‌های مزمن اهمیت ویژه‌ای دارد. وزارت بهداشت نیز بر ضرورت شناسایی سالمندان، ارزیابی وضعیت سلامت، پیگیری مستمر بیماری‌ها و تقویت رویکردهای پیشگیرانه تأکید کرده است.

از این منظر، حضور تیم‌های سلامت در میان مردم و ارائه آموزش‌های ساده و کاربردی می‌تواند نقش مهمی در افزایش آگاهی سالمندان و خانواده‌ها و تشویق آنان به پیگیری منظم وضعیت سلامت داشته باشد.

اهمیت کنترل منظم فشارخون در سالمندی

فشارخون بالا یکی از عوامل خطر مهم بیماری‌های قلبی‌عروقی، سکته مغزی و سایر عوارض ناشی از بیماری‌های غیرواگیر است و ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت مشخص وجود داشته باشد.

به همین دلیل، اندازه‌گیری منظم فشارخون، آگاهی از میزان فشارخون، پیگیری نتایج غیرطبیعی و مراجعه به کارکنان سلامت در صورت نیاز، از اقدامات مهم خودمراقبتی محسوب می‌شود.

افراد سالمند و مبتلایان به بیماری‌های مزمن باید برنامه مراقبت و درمان خود را با نظر پزشک و مراقب سلامت دنبال کنند و از قطع یا تغییر خودسرانه داروها خودداری کنند.

سنجش فشارخون در میزهای خدمت سلامت نیز با همین رویکرد، فرصتی برای شناسایی افراد نیازمند پیگیری و افزایش آگاهی شهروندان نسبت به اهمیت کنترل این عامل خطر فراهم کرد.

قلب سالم با سبک زندگی سالم

بیماری‌های قلبی‌عروقی از مهم‌ترین بیماری‌های غیرواگیر هستند و عوامل خطری مانند فشارخون بالا، دیابت، اختلالات چربی خون، اضافه‌وزن و چاقی، مصرف دخانیات، کم‌تحرکی و تغذیه نامناسب می‌توانند احتمال بروز آنها را افزایش دهند.

آموزش عمومی درباره تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم، کنترل وزن، کنترل فشارخون و قند خون، پرهیز از دخانیات و مدیریت استرس از محورهای مهم پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی است. وزارت بهداشت نیز در برنامه‌های مرتبط با روز جهانی قلب بر اصلاح سبک زندگی، تغذیه سالم، فعالیت بدنی، کنترل عوامل خطر و خودمراقبتی تأکید کرده است.

در سالمندان، میزان و نوع فعالیت بدنی باید متناسب با شرایط جسمی، بیماری‌های زمینه‌ای و توانایی فرد باشد و در صورت وجود محدودیت‌های حرکتی یا بیماری‌های خاص، نوع فعالیت با نظر پزشک یا متخصص مربوطه انتخاب شود.

تغذیه مناسب؛ پایه حفظ سلامت در سالمندی

با افزایش سن، نیازهای تغذیه‌ای بدن تغییر می‌کند و ممکن است اشتها، احساس تشنگی، وضعیت دندان‌ها، توانایی جویدن و هضم غذا و همچنین میزان فعالیت بدنی تغییر یابد.

مصرف متنوع و متعادل مواد غذایی، توجه به دریافت کافی پروتئین، استفاده مناسب از گروه‌های غذایی، مصرف سبزی‌ها و میوه‌ها، انتخاب غلات مناسب و پرهیز از مصرف بیش از حد نمک، قند و چربی‌های ناسالم از اصول مهم تغذیه سالم است.

در سالمندان، توجه به دریافت کافی آب نیز اهمیت دارد؛ زیرا احساس تشنگی ممکن است با افزایش سن کاهش یابد. سالمندان باید در طول روز به شکل منظم مایعات مصرف کنند، مگر آنکه پزشک به دلیل شرایط خاص پزشکی محدودیت مصرف مایعات را توصیه کرده باشد.

آموزش‌های تغذیه‌ای ارائه‌شده در میزهای خدمت مهستان نیز با هدف افزایش آگاهی شهروندان درباره انتخاب‌های غذایی سالم و توجه به سلامت قلب و استخوان‌ها انجام شد. منابع آموزشی وابسته به نظام سلامت کشور نیز بر نقش الگوی غذایی مناسب در میانسالی و سالمندی و ارتباط تغذیه با پیشگیری و کنترل بیماری‌های مزمن تأکید دارند.

ویتامین D و کلسیم و اهمیت سلامت استخوان‌ها

حفظ سلامت استخوان‌ها از دیگر موضوعات مهم در دوران سالمندی است. پوکی استخوان ممکن است تا زمان بروز شکستگی علامت مشخصی ایجاد نکند و به همین دلیل، پیشگیری و شناسایی عوامل خطر آن اهمیت زیادی دارد.

دریافت کافی کلسیم از منابع غذایی، برخورداری از سطح مناسب ویتامین D، فعالیت بدنی متناسب و توجه به عوامل خطر سقوط از جمله مواردی هستند که در حفظ سلامت استخوان‌ها نقش دارند.

مکمل‌های ویتامین D و کلسیم باید مطابق توصیه پزشک یا برنامه‌های رسمی مراقبت سلامت مصرف شوند و مصرف خودسرانه یا بیش از نیاز مکمل‌ها توصیه نمی‌شود.

وزارت بهداشت پوکی استخوان را از مشکلات مهم مرتبط با سالمندی دانسته و بر اهمیت پیشگیری، تشخیص به‌موقع و کاهش شکستگی‌های ناشی از آن تأکید کرده است. همچنین برنامه‌های مرتبط با پیشگیری و کنترل پوکی استخوان در نظام مراقبت‌های اولیه سلامت مورد توجه قرار گرفته است.

پیشگیری از سقوط و حفظ استقلال سالمندان

سقوط یکی از مشکلات مهم دوران سالمندی است و می‌تواند پیامدهایی مانند شکستگی، کاهش تحرک، ترس از راه رفتن و کاهش استقلال فردی ایجاد کند.

برای کاهش خطر سقوط، مناسب‌سازی محیط منزل اهمیت دارد. جمع‌آوری وسایل اضافی از مسیر رفت‌وآمد، توجه به روشنایی کافی، استفاده از کف‌پوش‌های مناسب، نصب دستگیره در نقاط ضروری و استفاده صحیح از وسایل کمک‌حرکتی می‌تواند به ایمن‌تر شدن محیط کمک کند.

همچنین بررسی بینایی و شنوایی، توجه به عوارض داروها، حفظ قدرت عضلات و تعادل و انجام فعالیت‌های بدنی متناسب با توان فرد می‌تواند در کاهش خطر سقوط مؤثر باشد.

پیشگیری از سرطان و اهمیت تشخیص زودهنگام

با افزایش سن، اهمیت مراقبت‌های دوره‌ای و توجه به علائم هشداردهنده بیماری‌ها افزایش می‌یابد. پیشگیری از سرطان نیز بخشی از مراقبت جامع سلامت سالمندان است.

پرهیز از مصرف دخانیات، حفظ وزن مناسب، تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم و رعایت توصیه‌های پزشک درباره غربالگری‌های متناسب با سن، جنس و عوامل خطر فردی از اصول مهم پیشگیری هستند.

همچنین هر علامت جدید، پایدار یا غیرمعمول مانند کاهش وزن بدون علت مشخص، خونریزی غیرطبیعی، تغییر مداوم در عادات دفع، توده جدید، تغییرات پوستی مشکوک یا علائم مداوم باید مورد توجه قرار گرفته و در صورت نیاز توسط پزشک بررسی شود.

سلامت روان و ارتباط اجتماعی سالمندان

سلامت سالمندان تنها به سلامت جسمی محدود نیست. احساس تنهایی، کاهش ارتباطات اجتماعی، سوگ، تغییر نقش‌های خانوادگی و کاهش مشارکت اجتماعی می‌تواند بر کیفیت زندگی سالمند تأثیر بگذارد.

حفظ ارتباط با خانواده و دوستان، مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی متناسب با توان فرد، انجام فعالیت‌های مورد علاقه، حفظ ارتباط با جامعه و دریافت حمایت در زمان نیاز می‌تواند به سلامت روان و احساس رضایت از زندگی کمک کند.

خانواده‌ها نیز باید ضمن احترام به استقلال سالمند، در صورت مشاهده تغییرات قابل توجه در خلق، رفتار، خواب، اشتها یا عملکرد روزمره، موضوع را جدی گرفته و برای دریافت ارزیابی تخصصی اقدام کنند.

نقش خانواده در مراقبت از سالمندان

خانواده مهم‌ترین همراه سالمند در مسیر حفظ سلامت و استقلال اوست. کمک به پیگیری مراجعات پزشکی، مصرف صحیح داروها، رعایت رژیم غذایی مناسب، فعالیت بدنی، پیشگیری از سقوط و توجه به علائم هشداردهنده بیماری‌ها از جمله وظایف مهم مراقبتی خانواده محسوب می‌شود.

در عین حال، حمایت از سالمند نباید به معنای سلب استقلال او باشد. تا زمانی که فرد توانایی انجام فعالیتی را دارد، بهتر است با حمایت مناسب، امکان مشارکت و انجام مستقل آن فعالیت برای وی فراهم شود.

خودمراقبتی؛ گام نخست در حفظ سلامت

خودمراقبتی به معنای توجه آگاهانه فرد به سلامت جسم و روان خود و انجام اقدامات مناسب برای پیشگیری از بیماری و حفظ توانایی‌های فردی است.

اندازه‌گیری و پیگیری فشارخون، مصرف منظم و صحیح داروهای تجویزشده، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی، خواب کافی، رعایت بهداشت، مراقبت از دهان و دندان، توجه به سلامت بینایی و شنوایی و مراجعه به‌موقع به مراکز سلامت از جمله اقدامات مهم خودمراقبتی هستند.

در صورت مشاهده علائم جدید یا تغییر در وضعیت عمومی، سالمند و خانواده نباید تنها به خوددرمانی اکتفا کنند و لازم است از خدمات مراکز بهداشتی و درمانی و نظر کارکنان سلامت استفاده شود.

اهمیت مراقبت‌های اولیه سلامت و خدمات محله‌محور

یکی از اهداف مهم برنامه‌های سلامت سالمندان، نزدیک‌تر کردن خدمات پیشگیرانه و مراقبتی به محل زندگی مردم است. ارائه خدمات در مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌های سلامت و برنامه‌های محله‌محور می‌تواند به شناسایی زودهنگام عوامل خطر و پیگیری مستمر وضعیت سلامت کمک کند.

در همین راستا، برگزاری میزهای خدمت سلامت در نقاط پرتردد و محل تجمع مردم، مکمل خدمات رسمی مراکز بهداشتی است و فرصت مناسبی برای گفت‌وگوی مستقیم مردم با کارکنان سلامت و افزایش سواد سلامت جامعه ایجاد می‌کند.

مشارکت بین‌بخشی در ارتقای سلامت سالمندان

ارتقای سلامت سالمندان تنها وظیفه نظام سلامت نیست و نیازمند همکاری خانواده‌ها، دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌های اجتماعی، شهرداری‌ها، نهادهای فرهنگی و سایر بخش‌های مرتبط است.

برنامه‌های برگزارشده در ساوجبلاغ نیز با استفاده از ظرفیت کارشناسان حوزه‌های مختلف سلامت و در مواردی با همکاری اداره بهزیستی شهرستان اجرا شد و تلاش شد خدمات سلامت در محیط‌های عمومی و در دسترس مردم ارائه شود.

تأکید بر تداوم مراقبت پس از دریافت خدمات

میز خدمت سلامت، نقطه آغاز آگاهی و شناسایی نیازهای سلامت است و در صورت مشاهده فشارخون غیرطبیعی، عوامل خطر، علائم هشداردهنده یا نیاز به بررسی بیشتر، پیگیری از طریق مراکز خدمات جامع سلامت و پزشک ضروری است.

شهروندان باید توجه داشته باشند که یک بار اندازه‌گیری فشارخون یا دریافت یک آموزش سلامت به معنای پایان فرآیند مراقبت نیست؛ بلکه سلامت پایدار نیازمند پیگیری مستمر، اصلاح سبک زندگی و استفاده منظم از خدمات مراقبت‌های اولیه سلامت است.

تداوم رویکرد پیشگیرانه شبکه بهداشت و درمان ساوجبلاغ

برپایی میزهای خدمت سلامت در مهستان، هشتگرد و گلسار، علاوه بر ارائه خدمات مستقیم به شهروندان، فرصتی برای تقویت فرهنگ پیشگیری و افزایش آگاهی عمومی درباره بیماری‌های غیرواگیر و مسائل شایع دوران سالمندی فراهم کرد.

تمرکز بر فشارخون، سلامت قلب، تغذیه، ویتامین D و کلسیم، سلامت استخوان، پیشگیری از سرطان، خودمراقبتی و ارتقای کیفیت زندگی سالمندان نشان‌دهنده توجه به ابعاد مختلف سلامت و حرکت از رویکرد صرفاً درمان‌محور به سمت پیشگیری و مراقبت مستمر است.

جمع‌بندی

مجموعه میزهای خدمت سلامت برگزارشده در روزهای ۸، ۹ و ۱۰ مهرماه ۱۴۰۵ در نقاط مختلف شهرستان ساوجبلاغ، با هدف تسهیل دسترسی شهروندان به خدمات و آموزش‌های سلامت‌محور و با محوریت هفته ملی سلامت سالمندان، روز جهانی قلب و سایر موضوعات مرتبط با پیشگیری از بیماری‌ها برگزار شد.

در این برنامه‌ها، خدماتی از جمله سنجش و کنترل فشارخون، آموزش‌های بهداشتی و مراقبتی، مشاوره‌های سلامت‌محور و تغذیه‌ای، ارائه توصیه‌های مرتبط با پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی، سرطان و پوکی استخوان و توزیع مکمل‌های ویتامین D و کلسیم ارائه شد.

تداوم چنین برنامه‌هایی می‌تواند زمینه افزایش سواد سلامت، تقویت خودمراقبتی، شناسایی زودهنگام عوامل خطر، ارتقای کیفیت زندگی سالمندان و نزدیک‌تر شدن خدمات پیشگیرانه به محل زندگی مردم را فراهم کند؛ رویکردی که در نهایت با هدف حفظ سلامت، استقلال و مشارکت فعال سالمندان و ارتقای سلامت عمومی جامعه دنبال می‌شود.

روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ