برگزاری جلسه همکاری با مدیران قرارگاه خانه‌محله‌محور در راستای توسعه برنامه پزشکی خانواده، نظام ارجاع، عدالت در سلامت و اجرای برنامه تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت (SDH) در شهرستان ساوجبلاغ

برگزاری نشست هم‌اندیشی مدیران قرارگاه خانه‌محله‌محور با محوریت ارتقای سلامت جامعه و توسعه مشارکت‌های مردمی

به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، نشست همکاری و هم‌اندیشی با مدیران قرارگاه خانه‌محله‌محور با هدف تقویت مشارکت‌های مردمی در اجرای برنامه پزشکی خانواده، نظام ارجاع، تحقق عدالت در سلامت و برنامه تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت (Social Determinants of Health: SDH) با حضور مسئولان، کارشناسان حوزه بهداشت و مدیران خانه‌محله‌محور برگزار شد.

این نشست در راستای سیاست‌های کلان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و با هدف بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی، مردمی و محله‌محور در ارتقای شاخص‌های سلامت، توسعه خدمات سلامت‌محور و افزایش دسترسی عادلانه تمامی شهروندان به خدمات بهداشتی و درمانی برگزار شد.

تأکید بر نقش راهبردی خانه‌محله‌ها در اجرای برنامه پزشکی خانواده

در ابتدای این نشست، بر اهمیت اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع به عنوان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های تحول نظام سلامت تأکید شد.

حاضران با اشاره به نقش مؤثر مدیران خانه‌محله‌محور در شناسایی مسائل و نیازهای سلامت خانواده‌ها، بر ضرورت همکاری نزدیک میان تیم‌های سلامت، مراقبان سلامت، پزشکان خانواده و مدیران محلات برای شناسایی به‌موقع افراد نیازمند خدمات، پیگیری مراقبت‌های سلامت و تسهیل دسترسی مردم به خدمات بهداشتی و درمانی تأکید کردند.

همچنین بیان شد که مشارکت مردمی و حضور فعال نهادهای محلی، یکی از مهم‌ترین ارکان موفقیت برنامه پزشکی خانواده و تحقق پوشش همگانی سلامت محسوب می‌شود.

عدالت در سلامت؛ یکی از مهم‌ترین اهداف نظام سلامت کشور

در ادامه جلسه، تحقق عدالت در سلامت به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی نظام سلامت کشور مورد بررسی قرار گرفت.

اعضای جلسه تأکید کردند که عدالت در سلامت به معنای فراهم شدن فرصت برابر برای تمامی افراد جامعه در بهره‌مندی از خدمات پیشگیری، آموزش، مراقبت، درمان و توانبخشی بدون توجه به شرایط اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی یا محل سکونت است.

همچنین بر ضرورت شناسایی گروه‌های آسیب‌پذیر، کاهش نابرابری‌های سلامت، حمایت از اقشار کم‌برخوردار و هدایت منابع سلامت به سمت مناطق دارای نیاز بیشتر تأکید شد؛ رویکردی که در اسناد بالادستی نظام سلامت و برنامه‌های وزارت بهداشت مورد توجه ویژه قرار دارد.

بررسی نقش تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت (SDH) در ارتقای سلامت جامعه

یکی از مهم‌ترین محورهای این نشست، تبیین مفهوم تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت (SDH) و نقش آن در برنامه‌ریزی سلامت جامعه بود.

کارشناسان حاضر با اشاره به اینکه سلامت افراد تنها تحت تأثیر خدمات درمانی نیست، بیان کردند که عوامل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و محیطی سهم قابل توجهی در وضعیت سلامت افراد دارند.

در این نشست تأکید شد که عواملی همچون سطح درآمد، اشتغال، آموزش، کیفیت مسکن، امنیت غذایی، دسترسی به خدمات عمومی، وضعیت محیط زندگی، حمایت‌های اجتماعی، سبک زندگی، مشارکت اجتماعی، عدالت آموزشی و شرایط اقتصادی از مهم‌ترین تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت به شمار می‌روند و توجه به این عوامل می‌تواند نقش مؤثری در کاهش بیماری‌ها، ارتقای کیفیت زندگی و افزایش امید به زندگی داشته باشد.

تقویت مشارکت اجتماعی؛ محور اصلی توسعه سلامت محله‌محور

در این نشست، مدیران خانه‌محله‌محور به عنوان حلقه ارتباطی میان مردم و نظام سلامت معرفی شدند.

بر همین اساس، بر ضرورت جلب مشارکت شهروندان در اجرای برنامه‌های سلامت، افزایش مسئولیت‌پذیری اجتماعی، توسعه فرهنگ خودمراقبتی، آموزش همگانی و مشارکت داوطلبان سلامت در شناسایی مشکلات و نیازهای محلات تأکید شد.

همچنین مقرر شد ظرفیت‌های مردمی، گروه‌های داوطلب سلامت، شوراهای محلات، خیرین و سازمان‌های مردم‌نهاد در اجرای برنامه‌های سلامت‌محور بیش از پیش مورد استفاده قرار گیرد.

توسعه آموزش سلامت و ارتقای سواد سلامت شهروندان

یکی دیگر از محورهای مهم این نشست، ارتقای سواد سلامت در سطح محلات بود.

اعضای جلسه تأکید کردند که افزایش آگاهی مردم نسبت به شیوه زندگی سالم، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم، سلامت روان، پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر، پیشگیری از بیماری‌های واگیر، سلامت مادر و کودک، سالمندی سالم، کنترل عوامل خطر بیماری‌ها و خودمراقبتی، از مهم‌ترین راهکارهای ارتقای سلامت جامعه محسوب می‌شود.

در همین راستا، نقش مدیران خانه‌محله‌محور در انتقال آموزش‌های سلامت، شناسایی افراد نیازمند آموزش، برگزاری جلسات آموزشی محله‌ای و هدایت مردم به دریافت خدمات بهداشتی بسیار مهم ارزیابی شد.

تشکیل کمیته‌های سلامت محله و توسعه همکاری با تیم‌های سلامت

در ادامه جلسه، بر تشکیل و فعال‌سازی کمیته‌های سلامت محله تأکید شد.

این کمیته‌ها با مشارکت مدیران محلات، مراقبان سلامت، بهورزان، داوطلبان سلامت، شوراهای اسلامی، دهیاران و سایر دستگاه‌های اجرایی می‌توانند در شناسایی مشکلات سلامت، برنامه‌ریزی مداخلات محله‌ای، اجرای برنامه‌های آموزشی، پیگیری وضعیت گروه‌های آسیب‌پذیر و توسعه اقدامات پیشگیرانه نقش مؤثری ایفا کنند.

همچنین توسعه همکاری میان مدیران خانه‌محله‌محور و تیم‌های سلامت برای اجرای برنامه‌های غربالگری، بیماریابی، مراقبت‌های اولیه سلامت، واکسیناسیون، سلامت روان، سلامت سالمندان، سلامت نوجوانان و جوانان و مراقبت از بیماران مزمن مورد تأکید قرار گرفت.

شناسایی و پیگیری عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت خانواده‌ها

در این نشست، بر ضرورت شناسایی عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت خانوارها تأکید شد.

بر این اساس، مقرر شد مدیران خانه‌محله‌محور با همکاری کارشناسان شبکه بهداشت، مشکلاتی نظیر فقر، بیکاری، ترک تحصیل، آسیب‌های اجتماعی، اعتیاد، خشونت خانگی، انزوای اجتماعی، مشکلات سالمندان، کودکان در معرض آسیب و سایر عوامل تهدیدکننده سلامت را شناسایی و از طریق سازوکارهای بین‌بخشی برای رفع آن‌ها اقدام کنند.

این رویکرد یکی از مهم‌ترین محورهای برنامه تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت محسوب می‌شود و می‌تواند نقش قابل توجهی در کاهش نابرابری‌های سلامت داشته باشد.

تأکید بر همکاری بین‌بخشی برای دستیابی به سلامت پایدار

در بخش پایانی نشست، بر ضرورت همکاری مستمر میان شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، مدیران قرارگاه خانه‌محله‌محور، دستگاه‌های اجرایی، شوراهای اسلامی، شهرداری‌ها، نهادهای فرهنگی، سازمان‌های مردم‌نهاد و سایر نهادهای اجتماعی تأکید شد.

حاضران خاطرنشان کردند که تحقق عدالت در سلامت، ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، افزایش رضایتمندی مردم، کاهش نابرابری‌های سلامت و دستیابی به سلامت پایدار، تنها از طریق همکاری منسجم تمامی دستگاه‌ها و مشارکت فعال مردم امکان‌پذیر خواهد بود.

در پایان این نشست، بر استمرار برگزاری جلسات مشترک، تدوین برنامه‌های عملیاتی محله‌محور، استفاده حداکثری از ظرفیت‌های اجتماعی و اجرای هماهنگ برنامه‌های سلامت در سطح شهرستان تأکید شد.

روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ