پیام دکتر علی رنجبرپور، مدیر شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ بمناسبت روز ملی عفاف و حجاب و گرامیداشت حماسه ماندگار قیام مسجد گوهرشاد
بیست و یکم تیرماه؛ روز ملی عفاف و حجاب و گرامیداشت حماسه ماندگار قیام مسجد گوهرشاد
پیام دکتر علی رنجبرپور، مدیر شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ
تاریخ انتشار: ۲۱ تیرماه ۱۴۰۵
بسمالله الرحمن الرحیم
بیست و یکم تیرماه، در تقویم ملی ایران، روزی است که یادآور یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین رویدادهای تاریخ معاصر این سرزمین است؛ حادثهای که نهتنها در دفاع از هویت دینی و فرهنگی مردم ایران، بلکه در شکلگیری آگاهی جمعی و مقاومت در برابر سیاستهای تحمیلی، نقشی بیبدیل ایفا کرده است. این روز، به پاسداشت خون پاک مردان و زنانی نام گرفته است که در قیام مسجد گوهرشاد، با ایستادگی در برابر فرمان کشف حجاب، حماسهای ماندگار آفریدند و نام خود را در تاریخ این مرز و بوم جاودانه ساختند.
قیام مسجد گوهرشاد؛ روایتی از غیرت دینی و مقاومت تاریخی
در بیست و یکم تیرماه سال ۱۳۱۴ هجری شمسی، مردم متدین و غیور مشهد در اعتراض به سیاستهای ضد دینی و فرهنگی رضاشاه پهلوی، از جمله فرمان کشف حجاب و اجباری شدن کلاه شاپو، در مسجد گوهرشاد که در جوار حرم مطهر امام رضا (ع) قرار دارد، گرد هم آمدند. این اجتماع عظیم که با شعارهای ضد سلطنتی و دفاع از ارزشهای اسلامی همراه بود، به دستور مستقیم رضاشاه، با خشونت تمام توسط نیروهای نظامی و شهربانی وقت سرکوب شد و تعداد زیادی از مردم بیگناه به خاک و خون کشیده شدند. بر اساس گزارشهای تاریخی، در این واقعه خونین، بیش از یکصد نفر از معترضان به شهادت رسیدند و صدها نفر دیگر مجروح و بازداشت شدند.
این قیام، که به عنوان یکی از نخستین و مهمترین جنبشهای اعتراضی مردم ایران علیه استبداد و بیگانگی فرهنگی شناخته میشود، نشان از عمق باورهای دینی و تعهد مردم به ارزشهای اسلامی و ملی خود داشت. به دنبال این حماسه بزرگ، بیست و یکم تیرماه در تقویم رسمی کشور به عنوان «روز ملی عفاف و حجاب» نامگذاری شد تا یاد و خاطره این ایثارگران همواره زنده نگه داشته شود و پیام مقاومت و پاسداری از هویت اسلامی-ایرانی به نسلهای آینده منتقل گردد.
عفاف و حجاب؛ فراتر از یک پوشش، بنیانی برای سلامت فردی و اجتماعی
عفاف و حجاب، در نگاه عمیق اسلامی، صرفاً به پوشش ظاهری محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از ارزشهای اخلاقی، رفتاری و نگرشی را در بر میگیرد که در سطوح فردی و اجتماعی، نقشی حیاتی ایفا میکند. عفاف، که به معنای خویشتنداری، پاکدامنی و حریم نگهداری است، ریشه در درون و باور انسان دارد و حجاب، جلوه بیرونی این باور است که در قالب پوشش مناسب و رفتار متین، تجلی مییابد.
مطالعات و پژوهشهای متعدد در حوزه علوم رفتاری و اجتماعی نشان داده است که رعایت عفاف و حجاب، تأثیری مستقیم و چشمگیر بر سلامت روان، امنیت اخلاقی و استحکام بنیان خانواده دارد. این دو اصل ارزشمند، با ایجاد فضایی از آرامش، احترام و متانت در روابط اجتماعی، به کاهش آسیبهای روانی و اجتماعی کمک کرده و بستری مناسب برای رشد و تعالی فردی و جمعی فراهم میآورند. در واقع، جامعهای که در آن فرهنگ عفاف و حجاب نهادینه شده باشد، از سطوح بالاتری از همبستگی، اعتماد و امنیت روانی برخوردار خواهد بود و افراد آن، با احساس امنیت و کرامت بیشتری در عرصههای مختلف اجتماعی فعالیت میکنند.
جایگاه والای عفاف و حجاب در نظام سلامت و محیطهای درمانی
نظام سلامت کشور، به عنوان یکی از حساسترین و تأثیرگذارترین عرصههای خدمترسانی به مردم، همواره نیازمند رعایت بالاترین استانداردهای اخلاقی و حرفهای است. در این میان، عفاف و حجاب، نه یک امر حاشیهای، بلکه یکی از ارکان اساسی در ارتقای کیفیت خدمات و حفظ کرامت انسانی در محیطهای درمانی به شمار میرود.
رعایت پوشش حرفهای و آراستگی توسط کارکنان حوزه سلامت، اولین گام در جهت ایجاد اعتماد و اطمینان در بیماران و مراجعان است. بیمارانی که در شرایط آسیبپذیری جسمی و روحی به مراکز درمانی مراجعه میکنند، نیازمند محیطی امن، آرام و توأم با احترام هستند. حضور کادر درمانی متعهد به اصول اخلاقی و عفاف، میتواند سهم بسزایی در ایجاد این فضا داشته باشد و به بهبود روند درمان و افزایش رضایتمندی بیماران منجر شود.
علاوه بر این، احترام به حریم خصوصی و پوشش مناسب بیماران و همراهان، از دیگر مصادیق بارز رعایت عفاف در محیطهای درمانی است. این امر، به عنوان بخشی از حقوق اساسی بیماران، همواره مورد تأکید منشور حقوق بیمار و آیینهای اخلاقی نظام سلامت بوده است. بیتردید، ترویج فرهنگ عفاف و حجاب در میان کارکنان و مراجعان، به حفظ شأن و جایگاه محیطهای درمانی و ارتقای اعتماد عمومی به نظام سلامت، کمک شایانی خواهد کرد.
نقش وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی در ترویج فرهنگ عفاف و حجاب
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور، به عنوان متولیان اصلی امر سلامت در ایران، همواره در کنار وظایف تخصصی خود، به ترویج و نهادینهسازی ارزشهای اخلاقی و فرهنگی در جامعه سلامت اهتمام ویژهای داشتهاند. برنامههای فرهنگی متعدد، کارگاههای آموزشی تبیینی و نشستهای تخصصی با محوریت عفاف و حجاب، در طول سال و به ویژه در ایام مناسبتهایی همچون هفته عفاف و حجاب، در مراکز آموزشی و درمانی سراسر کشور برگزار میشود.
دانشگاههای علوم پزشکی، به عنوان مراکز تربیتکننده نیروی انسانی متخصص حوزه سلامت، نقش بسزایی در انتقال این مفاهیم به نسل آینده پزشکان، پرستاران و سایر کادر درمانی دارند. با گنجاندن مباحث اخلاق حرفهای و فرهنگ عفاف در برنامههای درسی و فوق برنامه دانشجویان، میتوان تضمین کرد که این ارزشهای والا، به عنوان بخشی از هویت حرفهای آنان، در تمام مراحل ارائه خدمت، مورد توجه و عمل قرار گیرد.
ضرورت بازخوانی و پاسداشت مفاهیم والای عفاف و حیا در جامعه امروز
در دنیای پرشتاب و متغیر امروز، که هجوم گستردهای از الگوهای فرهنگی بیگانه، ارزشهای اصیل اسلامی و ایرانی را نشانه گرفته است، بازخوانی و پاسداشت مفاهیمی همچون عفاف، حیا و کرامت انسانی، از ضرورتی انکارناپذیر برخوردار است. هفته عفاف و حجاب، فرصتی مغتنم برای تعمیق این مفاهیم در سطح جامعه و به ویژه در میان نسل جوان است.
تأکید بر جنبههای تربیتی و اخلاقی عفاف و حجاب، به جای نگاه صرفاً شکلی و ظاهری به آن، میتواند زمینهساز پذیرش عمیقتر و پایدارتر این ارزشها در جامعه باشد. باید به نسل امروز آموخت که عفاف و حجاب، محدودیتی برای آزادی افراد نیست، بلکه دریچهای به سوی آزادی اصیل و کرامت انسانی است؛ آزادی از بند هوای نفس و وابستگی به مدهای زودگذر و آزادی برای دستیابی به تعالی و رشد معنوی.
تقدیر از تلاشگران عرصه سلامت و آرزوی توفیق در خدمترسانی
اینجانب، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای والامقام قیام مسجد گوهرشاد و پاسداشت هفته عفاف و حجاب، این مناسبت فرخنده را به تمامی همکاران پرتلاش و متعهد در شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، به ویژه بانوان شریف و محجبه جامعه سلامت، تبریک و تهنیت عرض مینمایم.
امید است که با همت و تلاش همگانی، بتوانیم در سایه تمسک به ارزشهای والای اسلامی و انسانی، گامهای مؤثری در جهت ارتقای سلامت جسمی، روانی و اخلاقی جامعه برداریم و با ارائه خدماتی شایسته، شأن و منزلت نظام سلامت کشور را بیش از پیش اعتلا بخشیم. از خداوند متعال، توفیق و سربلندی همگان را در مسیر خدمت به مردم شریف ایران اسلامی و پاسداری از آرمانهای والای نظام، مسئلت دارم.
روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ
نظر دهید