دیابت رابیشتر بشناسیم
بیماری دیابت به علت شیوع بالا و عوارض ناشی از آن، از مشکلات اصلی بهداشتی در اکثر جوامع دنیا است.
دیابت نوع دو بیش از 90 درصد موارد بیماری را شامل می شود. چاقی، سابقه خانوادگی بیماری و عدم تحرک از علل اصلی بروز این بیماری است. در ایران 8 تا 10 درصد افراد بالای 30 سال مبتلا به دیابت نوع دو بوده و حداقل 10 درصد دیگر هم در مرحله پیش دیابت قرار دارند.
بیماری دیابت شایعترین علت نارسایی مزمن کلیه، نابینایی و قطع عضو غیر ترامایی است. رایج ترین روش تشخیص بیماری، اندازه گیری قندخون ناشتا بوده که اگر در دو نوبت بالاتر از 126 میلی گرم درصد باشد، تشخیص محرز می شود. افرادی که قندخون ناشتای در محدوده 100 تا 125 میلی گرم درصد دارند، به عنوان پیش دیابت محسوب می شوند. این افراد بیش از 30 درصد احتمال ابتلا به دیابت دارند. خوشبختانه هم بروز بیماری دیابت و هم عوارض ناشی از آن، تا حد زیادی قابل پیشگیری هستند. در بیماران در مرحله پیش دیابت کاهش وزن به میزان 7 درصد، انجام ورزش 150 دقیقه در هفته و رعایت رژیم غذایی مناسب در 60 درصد موارد، از بروز بیماری پیشگیری می کند.
تشخیص به موقع بیماری و شروع اقدامات درمانی از بروز عوارض دیابت جلوگیری می کند. به این منظور، اندازه گیری قندخون در تمام افراد بالای 30 سال توصیه می شود. در افراد با عوامل خطرزا مانند چاقی و سابقه خانوادگی، این بررسی در سنین پایین تر انجام می شود.
اقدامات درمانی در مورد بیماران دیابتی نوع دو، در مرحله اول غیردارویی و شامل کاهش وزن، توصیه به ورزش و رعایت رژیم غذایی مناسب است. در صورت عدم پاسخ مناسب، داروهای خوراکی و یا انسولین تجویز می شود. قندخون ناشتای بیماران دیابتی باید کمتر از 130، قندخون بعد از ناشتا کمتر از 160 و هموگلوبین گلیکوزیله کمتر از 7 درصد باشد. در افراد مسن و بیماران مبتلا به عوارض قلبی مقادیر بالاتر توصیه می شود.
به منظور پیشگیری از عوارض چشمی بیماران، باید سالانه توسط چشم پزشک معاینه شوند. کنترل فشارخون، چربی های خون و در صورت تجویز پزشک مصرف آسپرین در پیشگیری از عوارض قلبی ـ عروقی موثر است. کنترل قندخون و فشارخون و اندازه گیری سالیانه میزان دفع پروتئین در ادرار از نظر تشخیص و درمان عوارض کلیوی، توصیه می شود.
رعایت بهداشت پاها، دقت در انتخاب نوع کفش و معاینه روزانه پا توسط بیمار، از اقدامات موثر در پیشگیری از عوارض پا است. با رعایت اقدامات پیشگیرانه و درمانی مناسب اکثر بیماران دیابتی عمر و زندگی طبیعی خواهند داشت
