حضور تیم سلامت مرکز خدمات جامع سلامت کردان در منازل سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا
ارائه خدمات بهداشتی و درمانی در منزل به سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا؛ گامی در مسیر توسعه مراقبت جامعهمحور و دسترسی عادلانه به خدمات سلامت
حضور تیم سلامت مرکز خدمات جامع سلامت کردان در منازل سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا
به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، در راستای تداوم ارائه خدمات سلامت به گروههای نیازمند مراقبت، تسهیل دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی و تقویت رویکرد مراقبت جامعهمحور، دکتر بختیاری، پزشک سرپرست مرکز خدمات جامع سلامت کردان، به همراه سرکار خانم امینپور، بهورز روستای بانوصحرا و سرکار خانم شایان، مامای مرکز، با حضور در منازل سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا، نسبت به ارائه خدمات و مراقبتهای مورد نیاز آنان در محل زندگی اقدام کردند.
این بازدیدهای سلامت با هدف توجه ویژه به افرادی انجام شد که به دلیل کهولت سن، کاهش تواناییهای جسمی، محدودیت حرکتی، بیماریهای مزمن یا سایر شرایط فردی و خانوادگی، ممکن است دسترسی آنان به مراکز ارائه خدمات سلامت با دشواری بیشتری همراه باشد.
مراقبت در منزل؛ رویکردی برای نزدیکتر شدن خدمات سلامت به مردم
مراقبت در منزل یکی از رویکردهای مهم در نظامهای سلامت مبتنی بر جامعه است که بر ارائه بخشی از خدمات مورد نیاز افراد در محیط زندگی آنان تأکید دارد. بر اساس سند جامع مراقبتهای سلامت که به پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به تصویب هیئت وزیران رسیده است، مراقبت در منزل به مراقبت حمایتی یا سلامتمحوری اطلاق میشود که به افراد دارای نیازهای خاص امکان میدهد در خانه خود باقی بمانند و خدمات سلامت مورد نیاز را در همان محیط دریافت کنند. این نوع مراقبت میتواند برای سالمندان، افراد دارای بیماریهای مزمن، افراد در دوره بهبودی پس از برخی اقدامات درمانی و افراد دارای معلولیت یا محدودیت عملکردی مورد استفاده قرار گیرد.
بر همین اساس، حضور تیم سلامت در منزل صرفاً به معنای انتقال محل ارائه یک خدمت از مرکز بهداشتی به خانه نیست، بلکه بخشی از فرآیند شناسایی نیازهای سلامت، پیگیری وضعیت فرد، آموزش خانواده، پیشگیری از عوارض، ارجاع بهموقع و استمرار مراقبت محسوب میشود.
سالمندی؛ دورهای نیازمند مراقبت مستمر، پیشگیرانه و چندبعدی
سالمندی یک مرحله طبیعی از چرخه زندگی است و افزایش سن به خودی خود به معنای بیماری یا ناتوانی نیست؛ با این حال، در این دوره احتمال بروز برخی بیماریهای مزمن، کاهش تواناییهای جسمی، اختلالات حرکتی، مشکلات تغذیهای، اختلالات خواب، مشکلات بینایی و شنوایی و برخی مسائل روانی افزایش مییابد.
از این رو، مراقبت از سالمندان باید صرفاً به زمان بروز بیماری محدود نشود و ابعاد مختلف سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و عملکردی فرد را دربرگیرد.
برنامههای سلامت سالمندان در نظام مراقبتهای اولیه کشور نیز بر پیشگیری، شناسایی زودهنگام عوامل خطر، آموزش فرد و خانواده، مراقبت از بیماریهای مزمن، پیشگیری از ناتوانی، ارجاع بهموقع و پیگیری وضعیت سالمند تأکید دارند. وزارت بهداشت در بسته مراقبتهای ادغامیافته سلامت سالمندان، بر نقش بهورزان و مراقبان سلامت در ارائه مراقبتهای متناسب با نیاز سالمندان تأکید کرده است.
اهمیت حضور پزشک، بهورز و ماما در مراقبت هماهنگ از خانواده
حضور همزمان اعضای مختلف تیم سلامت در بازدیدهای منزل، امکان بررسی جامعتر وضعیت فرد و خانواده را فراهم میکند. پزشک میتواند وضعیت عمومی سلامت، بیماریهای شناختهشده، علائم جدید، داروها و نیاز به پیگیری یا ارجاع را بررسی کند؛ بهورز به عنوان یکی از نیروهای مهم نظام مراقبتهای اولیه در مناطق روستایی، نقش مهمی در پیگیری مستمر وضعیت سلامت جمعیت تحت پوشش، آموزش، پیشگیری و ارتباط نزدیک با خانوادهها دارد و ماما نیز در حوزه سلامت زنان و خانواده، آموزش و مراقبتهای مرتبط با وظایف تخصصی خود نقشآفرینی میکند.
این همکاری بینرشتهای کمک میکند خدمات سلامت به شکل هماهنگتر و متناسب با شرایط هر فرد ارائه شود و در صورت مشاهده موارد نیازمند بررسی تخصصی، روند ارجاع و پیگیری از مسیر نظام شبکه سلامت انجام گیرد.
نقش مهم بهورزان در دسترسی روستاییان به خدمات سلامت
بهورزان از نیروهای بومی و مؤثر نظام سلامت در روستاها هستند و ارتباط مستمر آنان با خانوادههای تحت پوشش، یکی از ظرفیتهای مهم نظام مراقبتهای اولیه به شمار میرود.
وزارت بهداشت نیز در اطلاعرسانیهای خود، بهورزان را بخشی مهم از زنجیره سلامت و پیشگیری در روستاها معرفی کرده و به نقش آنان در مراقبت از گروههای مختلف جمعیتی، از جمله سالمندان، پیگیری وضعیت سلامت و نزدیک کردن خدمات سلامت به محل زندگی مردم اشاره کرده است.
در چنین شرایطی، حضور بهورز روستای بانوصحرا در کنار پزشک و سایر اعضای تیم سلامت، میتواند زمینه پیگیری منظمتر وضعیت افراد، شناسایی نیازهای جدید، آموزش خانواده و استمرار مراقبت را فراهم کند.
توجه ویژه به سالمندان کمتوان و افراد دارای محدودیت دسترسی
یکی از اصول مهم عدالت در سلامت، فراهم کردن امکان دسترسی گروههای مختلف جامعه به خدمات مورد نیاز است. برای سالمندی که به دلیل محدودیت حرکتی قادر به مراجعه آسان به مرکز خدمات جامع سلامت نیست، یا فردی که به علت بیماری یا ناتوانی نیازمند حمایت بیشتری است، مراقبت در منزل میتواند به استمرار ارتباط او با نظام سلامت کمک کند.
در این رویکرد، وضعیت فرد در محیط واقعی زندگی مورد توجه قرار میگیرد. شرایط محل زندگی، نحوه دسترسی به سرویس بهداشتی، وضعیت ایمنی محیط، احتمال زمینخوردن، نحوه مصرف داروها، وضعیت تغذیه، حمایت خانوادگی و سایر عوامل مؤثر بر سلامت میتوانند در فرآیند مراقبت مورد توجه قرار گیرند.
پیشگیری از سقوط و حوادث؛ یکی از اولویتهای مهم سلامت سالمندان
سقوط یکی از مهمترین موضوعاتی است که باید در مراقبت از سالمندان مورد توجه قرار گیرد. کاهش قدرت عضلانی، اختلال تعادل، مشکلات بینایی، برخی بیماریها، مصرف بعضی داروها و نامناسب بودن شرایط محیطی میتوانند احتمال سقوط را افزایش دهند.
دانشگاه علوم پزشکی البرز نیز در برنامههای آموزشی خود برای سالمندان، بر موضوع سقوط و پیشگیری از حوادث تأکید کرده است. در اطلاعرسانیهای این دانشگاه، آموزش سالمندان در زمینه پیشگیری از سقوط و حوادث و توجه به سلامت جسمی و روانی آنان از محورهای مهم برنامههای سلامت سالمندان اعلام شده است.
خانوادهها میتوانند با رعایت نکاتی ساده، خطر سقوط در منزل را کاهش دهند؛ از جمله:
- مسیرهای رفتوآمد سالمند در منزل باید تا حد امکان خلوت و بدون مانع باشد.
- فرشها و کفپوشهای لغزنده باید ایمن شوند.
- روشنایی کافی در اتاقها، راهروها، سرویس بهداشتی و مسیرهای رفتوآمد وجود داشته باشد.
- در صورت نیاز از دستگیرههای ایمنی در سرویس بهداشتی و حمام استفاده شود.
- سالمند هنگام تغییر وضعیت از حالت خوابیده یا نشسته به ایستاده، بهویژه در صورت احساس سرگیجه، با احتیاط عمل کند.
- مشکلات بینایی و شنوایی سالمند به موقع بررسی و پیگیری شود.
- هرگونه سابقه زمینخوردن باید به تیم سلامت اطلاع داده شود.
کنترل بیماریهای مزمن؛ ضرورتی مهم در دوره سالمندی
بسیاری از سالمندان با یک یا چند بیماری مزمن زندگی میکنند. فشار خون بالا، دیابت، اختلالات چربی خون و بیماریهای قلبی و عروقی از جمله مواردی هستند که نیازمند پیگیری منظم و مستمرند.
برنامههای سلامت سالمندان در دانشگاه علوم پزشکی البرز نیز بر خطرسنجی و مراقبت از بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون بالا و اختلالات چربی خون و همچنین پیشگیری از بیماریهای قلبی و مغزی تأکید کردهاند.
در مراقبت از سالمند، تنها دانستن نام بیماری کافی نیست؛ بلکه رعایت منظم توصیههای تیم درمان، مصرف صحیح داروها، پیگیری آزمایشها و ارزیابیهای دورهای، توجه به تغذیه، فعالیت بدنی متناسب با شرایط فرد و اطلاعرسانی به تیم سلامت در صورت بروز علائم جدید اهمیت دارد.
مصرف صحیح داروها و جلوگیری از مصرف خودسرانه
مصرف همزمان چند دارو در سالمندان نسبتاً شایع است و به همین دلیل، بررسی داروهای مصرفی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
خانوادهها باید از تغییر خودسرانه مقدار یا زمان مصرف دارو، قطع ناگهانی برخی داروها یا استفاده از داروی فرد دیگر خودداری کنند.
بهتر است فهرست داروهای مصرفی سالمند، شامل نام دارو، مقدار مصرف و زمان مصرف، در اختیار خانواده و در صورت مراجعه به مرکز سلامت در اختیار کارکنان سلامت قرار گیرد.
در صورت بروز علائمی مانند سرگیجه شدید، خوابآلودگی غیرمعمول، گیجی، ضعف ناگهانی، افتادنهای مکرر یا سایر علائم جدید، لازم است موضوع با پزشک یا تیم سلامت مطرح شود.
تغذیه سالم؛ بخش مهمی از مراقبت از سالمندان
تغذیه مناسب نقش مهمی در حفظ توانایی جسمی، سلامت عضلات، استخوانها و عملکرد عمومی بدن در سالمندان دارد.
بر اساس مطالب آموزشی منتشرشده از سوی دانشگاه علوم پزشکی البرز، توجه به دریافت مناسب مواد مغذی، از جمله پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی، در کنار فعالیت بدنی منظم از عوامل مؤثر بر سلامت جسمی سالمندان محسوب میشود.
خانوادهها باید متناسب با وضعیت سلامت سالمند، توصیههای پزشک یا کارشناس تغذیه را رعایت کنند. در سالمندانی که دچار دیابت، فشار خون بالا، بیماری کلیوی، مشکلات بلع، کاهش وزن یا سایر شرایط خاص هستند، رژیم غذایی باید با توجه به شرایط پزشکی فرد تنظیم شود.
همچنین کاهش اشتها، کاهش وزن ناخواسته، دشواری بلع یا تغییرات قابل توجه در عادات غذایی سالمند باید جدی گرفته شود و با تیم سلامت در میان گذاشته شود.
فعالیت بدنی متناسب با توانایی سالمند
کمتحرکی میتواند موجب کاهش قدرت عضلانی، افزایش ضعف و کاهش استقلال فرد شود. از سوی دیگر، فعالیت بدنی باید متناسب با شرایط جسمی، بیماریهای زمینهای و توانایی سالمند باشد.
پیادهروی، نرمشهای سبک، حرکات کششی و تمرینات تعادلی، در صورت تأیید تیم سلامت و متناسب با توانایی فرد، میتوانند در حفظ عملکرد جسمی سالمند مؤثر باشند. دانشگاه علوم پزشکی البرز نیز در مطالب آموزشی خود بر اهمیت فعالیت بدنی منظم، پیادهروی، تمرینات کششی و تعادلی در سلامت سالمندان تأکید کرده است.
برای سالمندانی که سابقه سقوط، ضعف شدید، بیماری قلبی یا محدودیت حرکتی دارند، نوع و میزان فعالیت باید با نظر متخصصان سلامت تعیین شود.
سلامت روان سالمندان؛ موضوعی که نباید نادیده گرفته شود
سلامت سالمند تنها به فشار خون، قند خون یا بیماریهای جسمی محدود نمیشود. احساس تنهایی، کاهش ارتباطات اجتماعی، تغییر نقش فرد در خانواده، از دست دادن نزدیکان، کاهش استقلال و برخی بیماریهای جسمی میتوانند بر سلامت روان سالمند اثرگذار باشند.
توجه به صحبتهای سالمند، حفظ ارتباط خانوادگی، تشویق به فعالیتهای اجتماعی متناسب با شرایط فرد، احترام به استقلال و تصمیمگیری او و شناسایی تغییرات رفتاری میتواند در حفظ سلامت روان اهمیت داشته باشد.
دانشگاه علوم پزشکی البرز نیز در برنامههای آموزشی مرتبط با هفته سالمند، سلامت روان، زندگی شاداب و حمایت اجتماعی را در کنار سلامت جسمی مورد توجه قرار داده است.
در صورت مشاهده تغییرات پایدار در خلقوخو، کنارهگیری اجتماعی، بیعلاقگی شدید به فعالیتهای معمول، اختلال قابل توجه خواب یا سایر تغییرات نگرانکننده، خانواده باید موضوع را با تیم سلامت در میان بگذارد.
اهمیت آموزش خانواده در مراقبت از سالمند
خانواده بخش مهمی از فرآیند مراقبت از سالمند است. حتی زمانی که سالمند خدمات تخصصی دریافت میکند، نحوه برخورد اعضای خانواده، توجه به نیازهای روزمره، رعایت توصیههای درمانی و ایجاد محیط ایمن، تأثیر قابل توجهی بر کیفیت مراقبت دارد.
آموزش خانواده باید متناسب با شرایط هر سالمند باشد. خانواده باید بداند چه علائمی نیازمند مراجعه فوری است، چه زمانی باید با مرکز سلامت تماس بگیرد، داروها چگونه باید مصرف شوند و چه تغییراتی در وضعیت سالمند باید به تیم سلامت گزارش شود.
مراقبت در منزل به معنای حذف مراجعه به مراکز سلامت نیست
یکی از نکات مهم در مراقبت از سالمندان این است که بازدید منزل جایگزین کامل مراجعه به پزشک، مرکز خدمات جامع سلامت یا سایر مراکز تخصصی نیست.
برخی مشکلات نیازمند معاینه تخصصی، انجام آزمایش، تصویربرداری، دریافت خدمات توانبخشی یا ارجاع به پزشک متخصص هستند. بنابراین مراقبت در منزل بخشی از زنجیره مراقبت است و در صورت نیاز، فرآیند ارجاع و پیگیری باید از مسیر نظام سلامت ادامه پیدا کند.
شناسایی زودهنگام مشکلات؛ هدف مهم مراقبت جامعهمحور
یکی از مزیتهای مهم ارتباط مستمر تیم سلامت با سالمندان، امکان شناسایی زودهنگام برخی مشکلات است.
تغییر در توانایی راه رفتن، کاهش وزن، افزایش دفعات زمینخوردن، تغییرات قابل توجه در وضعیت روانی، اختلالات تغذیهای، مشکلات کنترل بیماریهای مزمن یا کاهش توانایی انجام فعالیتهای روزمره میتواند نیازمند ارزیابی بیشتر باشد.
هدف از مراقبت جامعهمحور آن است که مشکلات سلامت تا حد امکان پیش از پیشرفت و ایجاد عوارض جدیتر شناسایی و پیگیری شوند.
غربالگری و پیشگیری؛ بخش جداییناپذیر سلامت سالمندان
مراقبت از سالمند باید علاوه بر درمان بیماریهای موجود، شامل پیشگیری و تشخیص زودهنگام نیز باشد.
برنامههای اعلامشده از سوی دانشگاه علوم پزشکی البرز برای سالمندان، موضوعاتی مانند غربالگری برخی سرطانها، ارزیابی عوامل خطر بیماریهای قلبی و عروقی، کنترل بیماریهای مزمن، ارزیابی وضعیت روانی، پیشگیری از سقوط، واکسیناسیون و مکملیاری را دربر گرفته است.
بر اساس اطلاعرسانی دانشگاه علوم پزشکی البرز، در یک سال اخیر نیز آموزشهای گستردهای در زمینه پیشگیری از سقوط، سلامت روان و زندگی شاداب سالمندان انجام شده و خدمات غربالگری سرطان پستان و سرطان روده بزرگ برای گروههای واجد شرایط ارائه شده است.
انجام هرگونه غربالگری باید بر اساس گروه سنی، جنسیت، سابقه خانوادگی، عوامل خطر و دستورالعملهای جاری نظام سلامت صورت گیرد و خانوادهها برای دریافت اطلاعات دقیقتر میتوانند به مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاههای سلامت مراجعه کنند.
واکسیناسیون و پیشگیری از بیماریهای قابل پیشگیری
واکسیناسیون یکی از ابزارهای مهم پیشگیری در دوره سالمندی است. وضعیت واکسیناسیون سالمند باید مطابق برنامههای مصوب و توصیههای تیم سلامت بررسی شود.
همچنین رعایت اصول بهداشت فردی، تهویه مناسب محیط، تغذیه مناسب، خواب کافی و مراجعه بهموقع هنگام بروز علائم بیماری میتواند در کاهش عوارض بیماریها مؤثر باشد.
نقش خانواده در ایجاد محیط ایمن برای سالمند
ایمنی منزل یکی از موضوعاتی است که خانوادهها باید به آن توجه ویژه داشته باشند. بسیاری از حوادث سالمندان ممکن است در محیط خانه اتفاق بیفتد.
وجود کف لغزنده، پلههای بدون دستگیره، سیمهای برق در مسیر رفتوآمد، نور ناکافی، وسایل اضافی در مسیر حرکت و نبود تجهیزات ایمنی در حمام و سرویس بهداشتی از جمله مواردی هستند که میتوانند خطر سقوط را افزایش دهند.
بنابراین خانواده میتواند با یک بررسی ساده و منظم، خطرهای احتمالی محیط زندگی سالمند را شناسایی و تا حد امکان برطرف کند.
اهمیت حفظ استقلال و کرامت سالمند
مراقبت از سالمند نباید به معنای سلب کامل استقلال او باشد. تا زمانی که فرد توانایی انجام فعالیتی را دارد، بهتر است با رعایت اصول ایمنی، امکان مشارکت و تصمیمگیری برای او حفظ شود.
احترام به سالمند، توجه به نظر او، مشارکت دادن وی در تصمیمهای مرتبط با زندگی روزمره و جلوگیری از رفتارهای تحقیرآمیز یا وابستهکننده، از اصول مهم مراقبت انسانی و خانوادهمحور است.
سیاستهای مرتبط با سالمندی در کشور نیز بر حفظ حضور سالمند در جامعه، حمایت از جایگاه او در خانواده و ارتقای کیفیت زندگی تأکید دارند.
مراقبت از سالمندان؛ مسئولیتی مشترک میان خانواده و نظام سلامت
سلامت سالمندان یک موضوع چندبعدی است و تحقق آن نیازمند همکاری خانواده، تیم سلامت و سایر بخشهای اجتماعی است.
نظام شبکه بهداشت و درمان از طریق مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاههای سلامت و خانههای بهداشت، ظرفیت مهمی برای ارائه مراقبتهای اولیه و پیشگیرانه دارد و خانواده نیز با پیگیری توصیههای سلامت، ایجاد محیط ایمن، حمایت عاطفی و اطلاعرسانی بهموقع درباره تغییرات وضعیت سالمند، نقش مهمی در این فرآیند ایفا میکند.
تداوم خدمترسانی به گروههای نیازمند در روستاها
حضور تیم سلامت مرکز خدمات جامع سلامت کردان در منازل سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا، نمونهای از توجه به استمرار خدمترسانی و دسترسی گروههای کمتوان به مراقبتهای سلامت در محل زندگی است.
تجربه اطلاعرسانیشده دانشگاه علوم پزشکی البرز درباره مراقبت در منزل از سالمندان کمتوان روستای مهران طالقان نیز نشان میدهد که ارائه مراقبتهای سلامت در محیط زندگی سالمندان، به عنوان یکی از اقدامات قابل استفاده برای دسترسی بهتر این گروه به خدمات سلامت مورد توجه شبکههای بهداشت و درمان استان قرار گرفته است.
تأکید بر استمرار مراقبت و پیگیری وضعیت سلامت
مراقبت مؤثر از سالمند یک فرآیند مستمر است و به یک بازدید یا یک نوبت ارائه خدمت محدود نمیشود. استمرار ارتباط با خانواده، پیگیری توصیههای ارائهشده، بررسی تغییرات وضعیت سلامت و ارجاع بهموقع در صورت نیاز، از عناصر اصلی مراقبت اثربخش محسوب میشود.
از این منظر، بازدیدهای منزل میتواند فرصت مناسبی برای برقراری ارتباط نزدیکتر میان خانواده و تیم سلامت و شناسایی نیازهایی باشد که ممکن است در مراجعه معمول به مرکز سلامت کمتر مورد توجه قرار گیرند.
توصیههای مهم به خانوادههای دارای سالمند
خانوادهها برای حفظ سلامت سالمندان میتوانند چند اصل مهم را در برنامه روزمره خود مورد توجه قرار دهند:
۱. وضعیت فشار خون، قند خون و سایر بیماریهای مزمن سالمند را طبق توصیه تیم سلامت پیگیری کنند.
۲. داروهای سالمند را بدون مشورت پزشک تغییر ندهند و از مصرف داروهای دیگران خودداری کنند.
۳. محیط منزل را برای پیشگیری از سقوط و حوادث ایمن کنند.
۴. سالمند را به فعالیت بدنی متناسب با توانایی و شرایط پزشکی تشویق کنند.
۵. تغذیه سالم و متناسب با بیماریهای زمینهای را مورد توجه قرار دهند.
۶. به وضعیت روحی، احساس تنهایی و ارتباطات اجتماعی سالمند توجه داشته باشند.
۷. معاینات و غربالگریهای توصیهشده را در زمان مقرر پیگیری کنند.
۸. تغییرات ناگهانی یا قابل توجه در وضعیت جسمی و روانی سالمند را جدی بگیرند.
۹. در صورت دشواری سالمند برای مراجعه به مرکز سلامت، موضوع را با تیم بهداشتی منطقه در میان بگذارند.
۱۰. در صورت مشاهده علائم هشدار یا وضعیتهای اورژانسی، منتظر بازدید بعدی نمانند و از خدمات اورژانسی و درمانی مناسب استفاده کنند.
سخن پایانی
توجه به سلامت سالمندان و افراد ناتوان، بخشی مهم از مسئولیت نظام سلامت در مسیر تحقق عدالت در دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی است. مراقبت در منزل، زمانی که بر اساس نیاز فرد، در چارچوب نظام سلامت و با حضور نیروهای واجد صلاحیت انجام شود، میتواند به استمرار مراقبت، شناسایی زودهنگام نیازهای سلامت، آموزش خانواده و کاهش موانع دسترسی کمک کند.
اقدام انجامشده از سوی دکتر بختیاری، پزشک سرپرست مرکز خدمات جامع سلامت کردان، سرکار خانم امینپور، بهورز روستای بانوصحرا و سرکار خانم شایان، مامای مرکز، در منازل سالمندان و افراد ناتوان روستای بانوصحرا، در همین چارچوب قابل توجه است؛ اقدامی که بر اهمیت حضور نظام سلامت در کنار مردم، بهویژه گروههایی که دسترسی دشوارتری به خدمات دارند، تأکید دارد.
شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ بر استمرار ارائه خدمات سلامت، تقویت مراقبتهای اولیه، توجه به گروههای آسیبپذیر و نیازمند مراقبت و استفاده از ظرفیت نیروهای بهداشتی و درمانی برای ارتقای سلامت جامعه تأکید دارد.
روابط عمومیشبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ
.png)
نظر دهید