برگزاری جلسه کمیته عفاف و حجاب شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ با محوریت بررسی وضعیت پوشش و شئونات حرفه‌ای در مراکز پزشکی و پیراپزشکی

بررسی وضعیت عفاف و حجاب در مراکز ارائه خدمات سلامت شهرستان ساوجبلاغ

به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، روز سه‌شنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۴، جلسه کمیته عفاف و حجاب شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، با حضور و ریاست دکتر علی رنجبرپور، مدیر شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، دکتر فرهاد سپنج، رئیس سازمان نظام پزشکی شهرستان ساوجبلاغ و جمعی از معاونین و مسئولان شبکه برگزار شد.

این نشست با هدف بررسی وضعیت موجود، تبادل نظر درباره نحوه رعایت ضوابط عفاف و حجاب و شئونات حرفه‌ای و همچنین بررسی ظرفیت‌های قانونی و اجرایی دستگاه‌های مرتبط در مراکز ارائه‌دهنده خدمات سلامت شهرستان تشکیل شد.

بررسی وضعیت مراکز پزشکی، پیراپزشکی، داروخانه‌ها و مطب‌های خصوصی

در این جلسه، وضعیت رعایت ضوابط مربوط به پوشش و شئونات حرفه‌ای در مراکز پزشکی و پیراپزشکی، داروخانه‌ها، مطب‌های پزشکان و سایر مراکز ارائه خدمات سلامت مورد بررسی قرار گرفت.

با توجه به ارتباط مستقیم کارکنان و شاغلان حوزه سلامت با بیماران، همراهان و مراجعه‌کنندگان، موضوع پوشش حرفه‌ای علاوه بر جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی، از منظر اخلاق حرفه‌ای، شأن محیط درمان، اعتماد عمومی، ایمنی بیمار و کیفیت ارائه خدمات سلامت نیز مورد توجه قرار گرفت.

پوشش حرفه‌ای؛ بخشی از اخلاق حرفه‌ای در محیط درمان

یکی از محورهای مهم مورد توجه در این نشست، ضرورت تفکیک میان مفهوم عمومی عفاف و حجاب و الزامات اختصاصی پوشش حرفه‌ای در محیط‌های بالینی بود.

در «راهنمای عمومی اخلاق حرفه‌ای شاغلان حرف پزشکی و وابسته» سازمان نظام پزشکی، فصل مستقلی با عنوان «پوشش حرفه‌ای در محیط‌های بالینی» اختصاص یافته است. این راهنما برای شاغلان حرف پزشکی و وابسته، رعایت مقررات عمومی کشور و انتخاب پوششی را مورد تأکید قرار می‌دهد که ضمن حفظ شأن و حرمت حرفه پزشکی و ایجاد حس احترام و اعتماد در دریافت‌کنندگان خدمات، به حفظ ایمنی بیماران و جلوگیری از انتقال عفونت نیز کمک کند.

تأکید بر پوشش مناسب، ساده و متناسب با محیط بالینی

بر اساس این راهنمای حرفه‌ای، شاغلان حرف پزشکی و وابسته هنگام ارائه خدمت باید از لباس‌های ساده و تمیز استفاده کنند و پوشش آنان نباید دارای تصاویر، علائم نامتعارف تبلیغاتی یا پیام‌های نامناسب باشد.

همچنین در محیط‌های بالینی، رعایت ضوابط مربوط به لباس فرم، از جمله استفاده صحیح از روپوش، رعایت الزامات مربوط به اسکراب و استفاده از کارت شناسایی قابل رؤیت، مورد تأکید قرار گرفته است.

از سوی دیگر، پوشش نباید به گونه‌ای باشد که در روند ارائه خدمات سلامت اختلال ایجاد کند یا موجب محدودیت در انجام اقدامات حرفه‌ای و بالینی شود. رعایت بهداشت فردی، توجه به وضعیت ناخن‌ها و پرهیز از زیورآلات غیرمتعارف نیز در این چارچوب مورد توجه قرار گرفته است.

ارتباط پوشش حرفه‌ای با ایمنی بیمار

یکی از نکات مهم در آموزش کارکنان مراکز سلامت آن است که پوشش حرفه‌ای صرفاً یک موضوع ظاهری تلقی نشود.

محیط‌های درمانی با بیماران آسیب‌پذیر، تجهیزات پزشکی، مواد ضدعفونی‌کننده، فرآیندهای تشخیصی و درمانی و احتمال انتقال عوامل عفونی مواجه هستند. از این رو، مقررات حرفه‌ای پوشش در محیط بالینی، علاوه بر شأن حرفه پزشکی، با کنترل عفونت، ایمنی بیمار و تسهیل ارائه خدمات درمانی نیز ارتباط دارد. راهنمای اخلاق حرفه‌ای سازمان نظام پزشکی نیز صراحتاً این ملاحظات را در کنار شأن حرفه‌ای و اعتماد بیماران مورد توجه قرار داده است.

رعایت مقررات عمومی و حرفه‌ای توسط شاغلان حوزه سلامت

در آیین‌نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه‌ای شاغلان حرفه‌های پزشکی و وابسته، مقرر شده است شاغلان این حرفه‌ها وظایف خود را با رعایت موازین علمی، شرعی و قانونی و نظامات دولتی، صنفی و حرفه‌ای انجام دهند.

همچنین انجام امور خلاف شئون پزشکی توسط شاغلان حرفه‌های پزشکی و وابسته ممنوع اعلام شده است.

بنابراین، موضوع پوشش حرفه‌ای در محیط‌های درمانی را می‌توان در چارچوب گسترده‌تر رعایت مقررات عمومی کشور، اخلاق حرفه‌ای و شئونات حرفه پزشکی مورد بررسی قرار داد؛ البته تشخیص مصداق تخلف انتظامی و اعمال هرگونه ضمانت اجرای انتظامی، تابع مقررات و فرآیندهای قانونی مربوط است.

ضرورت توجه به حدود صلاحیت دستگاه‌های مختلف

یکی دیگر از محورهای مهم جلسه، توجه به جایگاه و حدود صلاحیت دستگاه‌های مختلف در حوزه سلامت بود.

شبکه بهداشت و درمان، دانشگاه علوم پزشکی، سازمان نظام پزشکی، مسئولان فنی مراکز و سایر مراجع قانونی، هر یک بر اساس قوانین و مقررات، وظایف و اختیارات مشخصی دارند و پیگیری موضوعات مربوط به عفاف و حجاب نیز باید در چهارچوب صلاحیت قانونی هر مرجع انجام شود.

از این منظر، برخورد با موضوع باید مبتنی بر مستندات، ضوابط ابلاغی، عنوان شغلی افراد، نوع مرکز و مرجع قانونی دارای صلاحیت باشد و از تعمیم یک مورد یا یک گزارش به تمامی مراکز و کارکنان پرهیز شود.

جایگاه سازمان نظام پزشکی در رسیدگی به تخلفات حرفه‌ای

بر اساس آیین‌نامه انتظامی سازمان نظام پزشکی، شاغلان حرفه‌های پزشکی و وابسته در صورت ارتکاب تخلفات صنفی و حرفه‌ای، در چارچوب سازوکارهای انتظامی سازمان نظام پزشکی قابل رسیدگی هستند.

این آیین‌نامه دامنه شاغلان حرفه‌های پزشکی و وابسته را نیز مشخص کرده و طیف گسترده‌ای از حرفه‌های دارای مجوز در حوزه سلامت را دربر می‌گیرد. همچنین رسیدگی به تخلفات انتظامی در چارچوب دادسراها و هیئت‌های انتظامی سازمان نظام پزشکی انجام می‌شود.

بر این اساس، صرف اشتغال یک فرد در یک مرکز پزشکی به‌تنهایی برای تعیین مرجع رسیدگی کافی نیست و لازم است عنوان شغلی، نوع فعالیت، وضعیت حرفه‌ای و مبنای قانونی صلاحیت مرجع مربوط مورد توجه قرار گیرد.

مسئولیت مدیران و مسئولان فنی مراکز درمانی

در آیین‌نامه انتظامی، برای مسئولان فنی مؤسسات پزشکی نیز تکالیفی در زمینه رعایت قوانین و مقررات وزارت بهداشت، سازمان نظام پزشکی و ضوابط علمی و حرفه‌ای مربوط پیش‌بینی شده است.

از این رو، آموزش و توجیه مدیران و مسئولان فنی مراکز درباره ضوابط پوشش حرفه‌ای و نحوه اجرای مقررات، می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از بروز اختلاف، سوءتفاهم و تخلف داشته باشد.

اهمیت آموزش پیشگیرانه در حوزه عفاف و حجاب

یکی از رویکردهای مؤثر در مدیریت موضوع عفاف و حجاب در محیط‌های سلامت، آموزش و اطلاع‌رسانی پیش از برخورد انتظامی یا اداری است.

در این رویکرد، ابتدا ضوابط قابل اجرا برای کارکنان، پزشکان، پیراپزشکان، مسئولان فنی و مدیران مراکز به‌صورت روشن تبیین می‌شود و سپس بر اجرای یکسان و مستمر مقررات نظارت خواهد شد.

این شیوه می‌تواند موجب شود کارکنان از الزامات مربوط به محیط کاری خود اطلاع کافی داشته باشند و موارد قابل اصلاح، پیش از تبدیل شدن به موضوعات انتظامی یا اداری، از طریق آموزش و تذکر حرفه‌ای اصلاح شوند.

ضرورت تفکیک پوشش حرفه‌ای از الزامات اختصاصی هر محیط

نوع پوشش مورد انتظار در یک بیمارستان، درمانگاه، آزمایشگاه، داروخانه، مطب پزشک، مرکز تصویربرداری یا سایر مراکز سلامت ممکن است با توجه به ماهیت فعالیت، تجهیزات مورد استفاده و نوع ارتباط با بیمار متفاوت باشد.

از این رو، در تدوین یا اجرای دستورالعمل‌های داخلی، لازم است ضمن توجه به ضوابط عمومی، الزامات اختصاصی هر محیط کاری، ملاحظات ایمنی، کنترل عفونت و ضرورت‌های حرفه‌ای نیز لحاظ شود.

راهنمای اخلاق حرفه‌ای سازمان نظام پزشکی نیز بر این اصل تأکید دارد که پوشش نباید در روند ارائه خدمات سلامت اختلال ایجاد کند و باید ملاحظات ایمنی و بهداشت محیط درمان را نیز تأمین نماید.

حفظ کرامت بیماران و کارکنان در فرآیند نظارت

در فرآیند اجرای ضوابط عفاف و حجاب در مراکز سلامت، حفظ کرامت انسانی بیماران، مراجعه‌کنندگان و کارکنان اهمیت ویژه‌ای دارد.

نظارت مؤثر باید به‌گونه‌ای انجام شود که ضمن پیگیری ضوابط، از ایجاد تنش در محیط درمان، اخلال در فرآیند ارائه خدمت یا خدشه به رابطه حرفه‌ای میان بیمار و ارائه‌دهنده خدمت جلوگیری شود.

راهنمای اخلاق حرفه‌ای سازمان نظام پزشکی نیز بر رعایت شأن، منزلت و کرامت انسانی افراد و پرهیز از توهین، تحقیر و برخوردهای غیرمحترمانه تأکید دارد.

استمرار همکاری شبکه بهداشت و درمان و سازمان نظام پزشکی

در ادامه جلسه، بر اهمیت استمرار تعامل و هماهنگی میان شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ و سازمان نظام پزشکی شهرستان در موضوعات مرتبط با محیط‌های ارائه خدمات سلامت تأکید شد.

هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول می‌تواند به تبیین دقیق‌تر وظایف، جلوگیری از موازی‌کاری، افزایش اثربخشی نظارت و ایجاد رویه منسجم در مواجهه با موارد نیازمند پیگیری کمک کند.

رویکرد پیشگیرانه و اصلاحی در مراکز سلامت

یکی از اهداف مهم پیگیری موضوع عفاف و حجاب در مراکز سلامت، ایجاد محیطی منظم، حرفه‌ای، متناسب با شأن خدمات پزشکی و مورد اعتماد بیماران و مراجعه‌کنندگان است.

در این چارچوب، استفاده از ظرفیت‌های آموزشی، فرهنگی، مدیریتی و حرفه‌ای در کنار سازوکارهای قانونی و انتظامی، می‌تواند زمینه رعایت پایدارتر ضوابط را فراهم کند.

جمع‌بندی جلسه

در مجموع، جلسه کمیته عفاف و حجاب شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ با محوریت بررسی وضعیت موجود در مراکز پزشکی و پیراپزشکی، داروخانه‌ها، مطب‌های خصوصی و سایر مراکز ارائه خدمات سلامت برگزار شد و موضوع رعایت ضوابط عفاف و حجاب، پوشش حرفه‌ای و شئونات محیط درمان مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.

در این نشست بر رعایت قوانین و مقررات ابلاغی، توجه به اخلاق حرفه‌ای، حفظ شأن محیط درمان، رعایت حقوق بیماران و کارکنان، توجه به الزامات ایمنی و بهداشت محیط و استمرار هماهنگی میان دستگاه‌های ذی‌ربط تأکید شد.

همچنین مقرر شد موضوع در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی دستگاه‌های مسئول مورد پیگیری قرار گیرد و ظرفیت‌های آموزشی و پیشگیرانه برای ارتقای وضعیت موجود در مراکز سلامت شهرستان مورد توجه قرار داشته باشد.

روابط عمومیشبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ