پیام های سلامتی
1
تغذیه مناسب برای مبتلایان به دیابت

بیماری دیابت در اثر ناتوانی بدن در تولید انسولین یا کاهش یا عدم اثر انسولین در سوخت و سازمواد قندی پدید می‏آید. امروزه، دیابت یکی از مهمترین مشکلات بهدشتی- درمانی و اجتماعی- اقتصادی جهان محسوب می شود به گونه‏ای که بیش از 150 میلیون نفر در دنیا مبتلا بهاین بیماری هستند. از آنجا که خود بیماران و خانواده های آنها عمده ترین نقش را دردرمان دیابت به عهده دارند، کسب اطلاعات لازم درباره دیابت به شیوه های گوناگونآموزشی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. مبتلایان به دیابت باید یاد بگیرند که چگونهقند خون خود را کنترل کنند تا از عوارض، حاد و مزمن بیماری پیشگیری نمایند و یا درصورت پیدایش این عوارض، به موقع به مراکز بهداشتی- درمانی مراجعه نمایند. به همینمنظور بنیاد امور بیماری های خاص در راستای اهداف آموزشی تدوین شده سعی دارد تا باانتشار «مجموعه آموزش دیابت» که شامل کتابچه، بروشور، پوستر و فیلم های آموزشی میباشد، زمینه مناسبی برای آشنایی بیماران، خانواده ها و کارکنان مراکز بهداشتی- درمانی با جنبه های گوناگون بیماری دیابت فراهم نماید. با توجه به استقبال کم نظیربیماران دیابتی، خانواده ها و کادر پزشکی از مجموعه فوق، این بنیاد نسبت به ویرایشدوباره و چاپ مجدد آن در شکلی تازه اقدام نموده است.
دیابت چیست و انواعآن کدام است؟
دیابت یا بیماری قندبه علت ناتوانی بدن در تولید یا استفاده از انسولین پدید می آید. انسولین ماده ایاست که در بدن توسط غدة لوزالمعده تولید می شود و باعث می گردد قند یا به عبارتیمهمترین منبع انرژی بدن مورد استفاده قرار گیرد.
چگونه می توان دیابتخود را کنترل کرد؟
شما می توانید بابرنامه غذایی درست، فعالیت بدنی منظم و نگهداری وزن د حد ایده آل، به کنترل مطلوبقند خون دست یابید.
نگهداری وزن در میزانطبیعی به کنترل چربی های خون و کاهش فشار خون نیز کمک می کند. تعدادی از مبتلایانبه دیابت برای کنترل قند خون طبق نظر پزشک به مصرف قرص های خوراکی پایین آورنده قندخون یا انسولین نیاز دارند.
کنترل قند خون= فعالیت بدنی منظم+ برنامه غذایی درست
چگونه می توان به طورصحیح غذا مصرف کرد؟
استفاده از هرم موادغذایی به شما کمک می کند تا برای تغذیه صحیح از غذاهای متنوع استفاده کنید. زمانیکه غذاهای متنوع می خوریدویتامین ها و مواد معدنی لازم نیز به بدنتان میرسد.
سعی کنید هر روز ازهر گروه از مواد غذایی نام برده شده در هرم زیر استفاده نمایید.
مواد نشاسته ایچیست؟
مواد نشاسته ای شاملانواع نان، غلات، حبوبات، انواع خمیرها یا سبزیجات نشاسته ای است. در هر وعده غذاییباید از مواد نشاسته ای استفاده کرد. ممکن است شنیده باشید که مبتلایان به دیابتنباید مواد نشاسته ای بخورند ولی به خاطر داشته باشید که این توصیه دیگران را هرگزاجرا نکنید. خوردن مواد نشاسته ای برای سلامت هر فرد لازم و ضروری است.
تعداد واحدکربوهیدارت بستگی به شرایط مختلف دارد:
میزان کالری موردنیاز
برنامه درمانیدیابت
مصرف مواد نشاسته ایسبب کسب انرژی، ویتامین ها، مواد معدنی و فیبر می شود. غلات کامل مفیدتر ازبقیه غلات است زیرا باعث رساندن بیشتر مواد معدنی، ویتامین و فیبر به بدن میگردد.
فیبر موجود در غذاهایگیاهی که جزئی غیرقابل جذب است، به کارکرد درست روده ها کمک می کند.
یک واحد ماده نشاستهای شامل چه غذاهایی است؟
1 واحد
یک برش یا 30 گرم نان (سنگک، تافتون، بربری) یا 3 عدد بیسکویت معمولی یا 1 عدد سیب زمینی کوچک یا 3/1لیوان برنج پخته یا 3/1 لیوان عدس پخته
2
واحد
2
برش نان یا 1 عدد سیبزمینی پخته+ 1 عدد بلال (تقریباٌ 15 سانتی متر)
3
واحد
1
عدد سیبزمینی آب پز+ 5 قاشق غذا خوری برنج پخته+ برش نان
ممکن است فقط لازمباشد یکی از مواد فوق یا 3 واحد ماده نشاسته ای را مصرف کنید. اگر به خوردن بیش ازیک نوع کربوهیدرات در هر وعده غذایی نیاز داشتید از مواد نشاسته ای مختلف استفادهنمایید.
بهترین راه برایخرید، پخت و خوردن مواد نشاسته ای چیست؟
سعیکنید نان های حاوی غلات کامل (نان سنگک، نان جو و...) تهیه کنید.
سعی کنید مواد نشاستهای پرچربی و سرخ شده مانند چیپس ذرت، چیپس سیب زمینی، شیرینی، بیسکویت و... کمترمصرف کنید.
ماست و شیر کم چربییا بدون چربی تهیه نمایید.
به جای سس مایونز ازخردل یا آب لیمو استفاده کنید.
سعی کنید در انتخابمواد غذایی، انواع بدون چربی یا کم چربی آن را مصرف کنید
به جایکره، روغن های حیوانی یا مارگارین از روغن مایع (ذرت، آفتاب گردان و...) استفادهکنید.
سعی کنید تا حد امکانشیرینی، شکلات، ژله، آب نبات و کلیه مواد غذایی که از قندهای ساده تشکیل شده اندمصرف ننمایید.
سبزیها شامل چهغذاهایی هستند؟
مصرف سبزیها برایتمامی افراد مفید است. سعی کنید هر روز سبزیهای خام و پخته استفادهنمایید.
مصرف سبزی ها باعثرساندن ویتامین ها، مواد معدنی و فیبر به بدن شما می شود. البته انرژی تولید شده ازمصرف سبزی ها بسیار اندک است.
تعداد واحد سبزی هاییکه باید در طول روز مصرف کنید به عوامل زیر بستگی دارد:
میزان انرژی روزانهمورد نیاز
غلظتقند خون
یک واحد از گروه سبزیها شامل چیست؟
1
واحد
1
عددهویج پخته یا یک سوم لیوان لوبیا سبز یا قارچ پخته
2
واحد
1
عدد هویج پخته+ 1کاسه (کوچک) سالاد یا 1 عدد گوجه فرنگی متوسط
3
واحد
نصف لیوان سبزیجاتپخته یا خام خرد شده (گل کلم، ذرت و...)+ 1 عدد گوجه فرنگی متوسط+ سه چهارم لیوانآب سبزی ها
ممکن است 1 واحد یابیشتر از سبزی ها مورد نیاز روزانه شما باشد. اگر روزانه بیش از 1 واحد سبزی هامورد نیاز است، سعی کنید از انواع مختلف سبزی ها استفاده نمایید.
مهم‏ترین راه برایخرید، پخت و خوردن سبزی ها چیست؟
سعیکنید از سبزی های خام یا پخته بدون چربی یا کم چربی مصرف نمایید. می‏توانید سبزی هارا بدون چربی نیز طبخ کنید.
سعی کنید از سس سالادبدون چربی یا کم چربی برای روی سالاد یا سبزی ها استفاده نمایید.
از پیاز و سیر درغذاها استفاده کنید.
به جای سس از آبغورهیا آب لیمو در سالاد استفاده کنید.
در حین پخت به سبزیها یک قطعه گوشت قرمز یا مرغ اضافه کنید.
بهتر است سبزی هاسریعاٌ بپزید و سعی کنید آنها را در کمی آب جوش بجوشانید.
اگر سبزی را بصورتسرخ کرده مصرف می کنید باید از روغن های مایع نظیر روغن زیتون، ذرت و یا آفتابگردانبه مقدار بسیار کم استفاده نمایید.
سعی کنید به سبزی هایپخته شده کره یا مارگارین اضافه نکنید.
اگر نیاز به مصرف سسبرای سالاد دارید از ماست کم چربی و یا آب لیمو نی ز می توانید جهت تهیه سس استفادهکنید.
میوه ها شاملچیست؟
مصرف میوه ها برایهمه افراد لازم و ضروری است. با مصرف میوه می توان انرژی، ویتامین ها (C,A)، مواد معدنی و فیبر را به بدن رساند. تعداد واحدهای میوه که در طول روز مصرف می کنید به عوامل زیر بستگی دارد:
میزان کالری موردنیاز
غلظت قند خون
یک واحد از گروه میوهها شامل چیست؟
1
واحد
نصف لیوان آب پرتقالیا 1 عدد سیب کوچک (یا هلو یاکیوی یا پرتقال) یا نصف
گریپ فروت یا 2 قاسقغذا خوری کشمش
2
واحد
نصف موز بزرگ (5/22سانتی متر)+ 1 عدد و نصفی انجیر خشک یا یک و یک چهارم لیوان توت فرنگی
ممکن است به مصرف 1یا 2 واحد میوه در طول روز نیاز داشته باشید. در صورتی که در طول روز بیش از 1 واحدباید میوه بخورید، سعی کنید از انواع میوه ها استفاده نمایید.
چه نکاتی را هنگاممصرف میوه ها باید رعایت کرد؟
سعیکنید میوه ها را بصورت خام مصرف کنید.
میوه های خشک شده درواقع شکل تغلیظ شده هستند که مقادیر زیادی قند دارند، بنابراین باید به میزان اندکیمصرف شوند.
انگور دارای قندزیادی است که اگر آنرا به مقدار زیاد مصرف کنید برکنترل قند خون شما اثر میگذارد.
در هنگام خرید سعیکنید میوه های کوچک تر انتخاب کنید.
خوردن میوه ها بصورتکامل بهتر از مصرف آب میوه ها است.
سعی کنید در صورتمصرف آب میوه، از آب میوه صددرصد طبیعی و بدون شکر اضافه شده استفادهکنید.
از دسرهای آماده کهچربی و قند بالایی دارند استفاده نکنید.
اگر علاقه زیاد بهمصرف آب میوه دارید آنرا با افزودن آب رقیق نمایید و یا آب را به میوه له شده اضافهکنید و به خاطر داشته باشید که نباید به آن شکر اضافه نمایید.
همچنین به منظورپیشگیری از یبوست و دیگر عوارض گوارشی سعی کنید تاحد امکان میوه ها را با پوست مصرفکنید.
گروه شیر شامل چهغذاهایی است؟
مصرف ماست و شیر بدونچربی و یا کم چربی برای سلامت همه افراد ضروری است. مصرف شیر و ماست سبب تولیدانرژی و دریافت کلسیم، ویتامین A، پروتئین و سایر ویتامین ها و مواد معدنی می شود.
هر روز شیر بدون چربییا کم چربی بنوشید و ماست کم چربی یا بدون چربی مصرف کنید.
تعداد واحد مصرفی ازلبنیات به شرایط زیر بستگی دارد:
میزان انرژی روزانهمورد نیاز
غلظتقندخون
نکته مهم: اگر باردارهستید یا به نوزاد خود شیر می دهید، روزانه 5-4 واحد شیر و ماست مصرفکنید.
یک واحد شیر و جانشینهای آن شامل چه غذاهایی است؟
غذاهای پروتئینی شاملگوشت قرمز، ماکیان (مرغ، بوقلمون و..)، ماهی، تخم مرغ و پنیر است.
هر روز مقدار کمی ازاین مواد را در برنامه روزانه بگنجانید.
مصرف روزانه پروتئینها به ترمیم و ساخت بافت های بدن و عضلات کمک می کند و سبب تأمینویتامین B6 و B12 و مواد معدنی (آهنو...) نیز می گردد.
تعداد واحدهای موردنیاز از مواد پروتئینی به شرایط زیر بستگی دارد:
میزان انرژی موردنیاز روزانه
غلظتقند خون
یک واحد گوشت وجانشین های آن شامل چه غذاهایی است؟
1
واحد
30
گرمگوشت قرمز، ماکیان یا ماهی پخته شده یا 30 گرم پنیر بصورت زیر:
1
عدد ران کوچک مرغ یا 1 قوطی کبریت پنیر یا 30 گرم ماهی تن نصف لیوان حبوبات پخته شده یا 20 عدد تخم مرغ
بهترین راه برایخرید، پخت و مصرف غذاهای پروتئینی چیست؟
سعیکنید کم چربی ترین گوشت را بخرید.
پوست مرغ دارای چربیزیاد است؛ قبل از پخت پوست آن را کامل جدا کنید.
سعی کنید که گوشت رابدون افزودن چربی طبخ کنید.
به جای سرخ کردن تخممرغ، آن را با پوست آب پز کنید.
برای طعم بخشیدنبیشتر به این مواد از آبغوره، آب لیمو، سس گوجه فرنگی و.. استفاده کنید.
فرآورده های گوشتینظیر سوسیس، کالباس و همبرگر دارای چربی زیادی هستند، بنابراین مصرف آنها را بهحداقل برسانید.
سعی کنید ماهی بیشترمصرف کنید و به جای سرخ کردن ماهی، آن را بصورت آب پز، بخار پز و یا کبابی مصرفنمایید.
روغن ها و چربی هاشامل چه غذاهایی است؟
همان طور که در هرممواد غذایی مشاهده می کنید روغن ها و چربی ها در قله هرم قرار دارند. یعنی بایدمصرف آنها را به حداقل رساند. بعضی از چربی ها و روغن ها دارای چربی های اشباع وکلسترول می باشد که برای سلامتی مضر است. مصرف این غذاها انرژیفراوانی در بدن شما تولید می کند ولی مواد مغذی کمی به بدنتان می رساند. غذاهایپرچربی شامل کره، مارگارین، سس سالاد، روغن ها، مایونز، خامه، پنیرخامه ای، سرشیر،چیپس سیب زمینی و... می باشد.
یک واحد از روغن ها وچربی ها شامل چه غذاهایی است؟
-1 واحد
1
قاشقمرباخوری روغن (آفتابگردان، ذرت، زیتون، سویا، پنبه دانه) یا 10 عدد زیتونکوچک
-2 واحد
1
قاشقمرباخوری مارگارین+ 2 قاشق مرباخوری تخمه کدو یا 12 عدد بادام خشک، در هر وعدهغذایی ممکن است 2-1 واحد از این مواد مورد نیاز باشد.
مواد قندی شامل چهغذاهای است؟
همان طور که مشاهدهمی کنید مواد قندی (نوشابه، شربت، مربا، شکر و عسل، آب نبا، شکلات) نیز در رأس هرمقرار دارند، بنابراین باید از این مواد به مقدار بسیار کم مصرف نمایید (تا حدامکانمصرف نکنید). این مواد سبب تولید انرژی در فرد می شود اما هیچ ماده مغذی به بدن نمیرسانند. بعضی از مواد قندی مثل کیک، دسرها و انواع شیرینی ها حاوی مقدار زیادی چربینیز می باشند. مصرف کم این مواد نیز به کاهش وزن کمک می کند و قند خونتان را نیزکنترف می نماید.
یک واحد مواد قندیشامل چه غذاهایی است؟
-1 واحد
1
عددشیرینی (1 قطعه 3 سانتی متر) یا 1 قاشق مرباخوری شربت
لازم به ذکر است کهمصرف مواد قندی باعث می شود قند خون به سرع بالا رود.
چند نکتهمهم:
سعیکنید روزانه از تمام گروه های مواد غذایی استفاده کنید.
سعی کنید غذاهایمتنوع مصرف کنید تا مواد معدنی و ویتامین ها به مقدار کافثی به بدنتانبرسد.
به اندازه کافی موادنشاسته ای، سبزی ها و ماست و شیر مصرف کنید.
روزانه از موادپروتئینی نیز استفاده نمایید.
در هر وعده غذاییباید سعی کنید که حداقل از هر 3 گروه غذایی مختلف استفاده نمایید؛ برای مثالساندویج تخم مرغ که در آن گوجه فرنگی، کاهو و جعفری استفاده شده باشد.
مواد غذایی که روزانهمصرف می کنید به 3 وعده اصلی و 3 میان وعده تقسیم نمایید.
غذا خوردن منظم درتنظیم میزان قند خون اثر زیادی دارد به خصوص اگر قرص یا انسولین مصرف میکنید.
گنجاندن سبزی ها ومیوه ها به مقدار کافی در غذای روزانه را فراموش نکنید.
به هنگام طبخ غذا ازنمک کمتری استفاده کنید و سعی نمایید که پس از پخت، نمک به غذا اضافهنکنید.
از گیاهان معطر وادویه های فاقد نمک برای طعم دادن به غذا استفاده کنید.
از غذاهای کنسرو شدهکه در طی فرآیندهای صنایع غذایی نمک به آنها افزوده می شود کمتر استفادهکنید.
مصرف هفتگی تخم مرغرا محدود کنید (حداکثر هفته ای 2 بار(
به هنگام مصرف روغن،هیچ گاه روغن را در ظرف سرازیر نکنید.
روزانه 8-6 لیوانمایعات بدون شیرینی بخورید.
سعی کنید وزن مطلوبخود را حفظ نمایید.
مغزهای گردو، بادامو... در گروه چربی ها قرار می گیرند و هر واحد آنها برابر 2 قاشق غذا خوریاست.
 
شنبه 31 فروردين 1398   16:38:58

تصویر ها